Zelfstandig ondernemen voor 16 euro per uur, is dat realistisch?

Minimumtarief Zelfstandig ondernemen voor 16 euro per uur? Het kabinet zegt dat het kan, vele anderen van niet.

Illustratie Roland Blokhuizen

Een „uitermate complexe” wettekst, die „juist voor meer onduidelijkheid” zorgt, schreven vakbonden en werkgeversorganisaties over het wetsvoorstel voor een minimumtarief voor zpp’ers. Het kabinet presenteerde de wet begin november, waarna de sociale partners erop aandrongen het concept-voorstel vooral níét naar de Tweede Kamer te sturen.

Vooral vanwege de berg administratie die de wet veroorzaakt, beargumenteerden zij samen. Maar de vakbonden wezen er ook op dat 16 euro per uur voor een hoop zzp’ers veel te laag is. Houd je rekening met alle premies, het pensioen en de kosten die een gemiddelde ondernemer maakt, dan kom je volgens vakbond FNV eerder uit op zo’n 25 euro per uur.

Niet waar, zegt het kabinet: met 16 euro per uur zit een gemiddelde zzp’er precies op het bijstandsniveau, en dat is nodig om de armoede in deze groep tegen te gaan. Dat laatste is dan ook het doel van de wet.

Voorop staat dat geen enkele zzp’er hetzelfde is. Een schilder heeft veel hogere materiaalkosten dan een zelfstandig IT’er, die alleen een laptop nodig heeft. En een bouwvakker betaalt veel meer voor een arbeidsongeschiktheidsverzekering (aov) dan een illustrator, die niet het risico loopt van een steiger te vallen. De vraag of 16 euro genoeg is om van rond te komen, heeft voor iedere zzp’er daarom een ander antwoord.

Bijstandsniveau

Hoe kwam het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid dan op dit gemiddelde uit? Die berekening ging als volgt: de wet gaat uit van een bestaansminimum van 12.340 euro netto per jaar – het bijstandsniveau voor een alleenstaande. Een zelfstandig ondernemer moet jaarlijks dus een bepaalde winst maken, om netto op dat minimumbedrag uit te komen.

In de berekening van deze winst ging het ministerie ervan uit dat een zzp’er 40 uur per week werkt, gedurende 46 weken per jaar, en 67 procent van die uren aan opdrachtgever kan declareren. Aan de opdracht gerelateerde kosten brengt de zzp’er in deze som bij de opdrachtgever in rekening. Indirecte kosten, zoals een verzekering of boekhouder, betaalt hij zelf.

Voor de hoogte van een verzekering is uitgegaan van de maandelijkse kosten van vergelijkbare verzekeringen voor werknemers. Reserveringen voor het pensioen zijn niet meegenomen in de berekening, omdat de hoogte van de collectieve pensioenuitkering (AOW) boven het niveau van het bestaansminimum ligt. Om in alle overige indirecte kosten te voorzien, is het bijstandsinkomen nog eens met 15 procent verhoogd, en daarmee kom je uit op 16 euro per uur.

In de berekening van het minimumloon telt het ministerie de afdracht voor pensioen niet mee – iedereen krijgt toch AOW?

Een gemiddelde zzp’er kan met 16 euro per uur uit – volgens het ministerie. Maar hoe gemiddeld is een groep van 1,1 miljoen mensen?

Hoe hoog de premie van een aov voor een zzp’er is, hangt bijvoorbeeld af van het type verzekering, iemands leeftijd, gezondheid en de ‘zwaarte’ van het beroep, zoals de kans op een burn-out of een bedrijfsongeval. Bij particuliere verzekeraars komt dit bij een gemiddelde leeftijd en een veilig beroep neer op 6 procent van het inkomen, bij een zwaar beroep op 14 procent van het inkomen. Ter illustratie: bij een modaal inkomen is dat zo’n 432 euro per maand met een zwaar beroep, en 185 euro met een veilig beroep.

Die bedragen lopen dus nogal uiteen. Zeker is dat een zelfstandig ondernemer met een zwaar beroep met 16 euro per uur niet uit de kosten komt. Datzelfde geldt voor zzp’ers die veel eigen kosten maken. Rijd je bijvoorbeeld veel rond voor je praktijk, maar kun je die reiskosten niet declareren, dan is 16 euro onvoldoende.

En dan zijn er ook nog de reserveringen voor het pensioen, die níet meegenomen zijn in de berekeningen van het ministerie. Wil je als zzp’er geld opzij zetten voor je oude dag? Ook dan is 16 euro niet genoeg.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.