Nieuwsuur gaat op de schop: geen decor meer als een blauw ruimteschip

NPO Vroeger op de avond en online zelfs op Instagram. Minder bestuurders, meer boeren. Nieuwsuur gaat flink op de schop in 2020.

Nieuwsuur-presentatoren Petra Grijzen, Jeroen Wollaars, Mariëlle Tweebeeke en Eelco Bosch van Rosenthal.
Nieuwsuur-presentatoren Petra Grijzen, Jeroen Wollaars, Mariëlle Tweebeeke en Eelco Bosch van Rosenthal. Foto Robin van Lonkhuijsen / ANP

Vanaf maandag mogen we van de publieke omroep een half uur eerder naar bed. De nieuwe dagelijkse talkshow Op 1, met wisselende presentatieduo’s, begint om half elf, een halfuur vroeger dan de roemruchte voorgangers Pauw en Jinek.

Lees ook: Met zoveel presentatoren is het risico op onverschilligheid groot (NRC, 10/12/2019)

Dat betekent dat de hele tv-avond korter wordt, en het dagelijkse schema gaat verschuiven. Volgens de NPO-leiding is het vervroegen van de programma’s een wens van de kijkers, die eerder naar bed willen. Ze worden ook een dagje ouder. Tv-directeur Frans Klein zei in augustus: „We weten dat veel kijkers de latenight-talkshow graag iets eerder willen zien. Met het eveneens vervroegen van Nieuwsuur houden we een mooi actueel blok en dan iets eerder op de avond.” De kijkcijfers vroeger op de avond zijn hoger, de leiding hoopt dat de late programma’s daarvan profiteren. De operatie bespaart ook geld: tussen het Achtuurjournaal en het late-avondprogramma hoeven ze een halfuur minder tv te maken.

Kijkers zijn gewoontedieren

Ook NPO 2 schuift mee. Nieuwsuur begint vanaf donderdag om half tien. Dit omdat veel kijkers na deze actualiteitenrubriek doorschakelen naar de talkshow op het andere net. Zo missen ze de aansluiting niet. Hoofdredacteur Joost Oranje is huiverig voor het loslaten van tien uur: „De wetten van de tv stellen dat een vast tijdstip heel belangrijk is. De kijkers zijn gewoontedieren, die zitten nog met het tienuurjournaal van vroeger in hun hoofd.” Tegelijk weet hij ook wel dat dit achterhaald lijkt: „Als je later inschakelt, kijk je met één druk op de groene knop vanaf het begin.” Bovendien, zo relativeert hij, het ligt er toch net aan wat er op het andere net is. „Als we tegenover Heel Holland Bakt of voetbal staan, hebben wij sowieso veel minder kijkers.”

Oranje heeft het vervroegde tijdstip van zijn programma aangewend om zijn programma wat op te frissen. Meest in het oog springend hierbij is de nieuwe tafel. Die is kleiner, waardoor de gasten en de presentator dichterbij elkaar zitten, en de afstand met de kijker kleiner wordt. De tafel wordt pas op het laatste moment geleverd, dus de presentatoren moeten repeteren met een oefentafel van geperst hout. Zo kan ook meteen nieuwe presentatrice Petra Grijzen (Nieuws en Co) worden ingewerkt. Oranje vindt dat zijn decor nu nog te veel lijkt op een blauw ruimteschip: „Het moet intiemer, minder afstandelijk”, zegt hij. „We krijgen ook een warmer muziekje en een andere vormgeving.” De koffieautomaat op de redactie heeft alvast het nieuwe logo: een N tussen haakjes.

Twitter avatar Nieuwsuur Nieuwsuur Wij verhuizen! Vanaf 2 januari is Nieuwsuur te zien om 21:30 uur op NPO 2. #Nieuwsuur #ZieVraagWeet https://t.co/BWcRQuUopS

Minder afstandelijkheid in de verslaggeving streeft Oranje al langer na. Minder bestuurders in beeld, meer verpleegkundigen en boeren. Jan Eikelboom komt bijvoorbeeld met de reportageserie ‘Bruggenbouwers’, over burgers die werken aan meer gemeenschapszin. Oranje streeft verder naar een betere integratie van nieuws en achtergrond. Nieuwsuur is in 2010 ontstaan als een hybride van het nieuws van tien uur, het sportjournaal en actualiteitenrubriek Nova. Het sportblok vervalt nu en verhuist naar het late nieuws op NPO 1. Het nieuwsblok wordt zwevend; als het programma een belangrijke gast heeft, kan het ook daarmee beginnen. Oranje: „Met alleen duiding bij het dagelijks nieuws red je het niet. Dus we doen ook aan langere reportages, die wat losser staan van de actualiteit, en aan onderzoeksjournalistiek, waarin we zelf nieuws brengen.”

Anders verteld en gemonteerd

Oranje begrijpt ook wel dat de nadruk op het veranderend uitzendtijdstip wat achterhaald aandoet, nu video-op-aanvraag met het jaar groeit. Het programma begon dit decennium met gemiddeld 700.000 kijkers. De laatste vier jaar is dat gezakt tot onder de half miljoen. Dagelijkse live-programma’s als Nieuwsuur blijven belangrijk voor tv, maar met het oog op de toekomst en het bedienen van jonger publiek is het programma ook actief op andere platforms. Het heeft naast de website een videokanaal op YouTube, en binnenkort ook een Instagram-videopoot.

Hiervoor worden de items anders gemonteerd en ze worden op een andere manier verteld: met meer tekst in beeld, en een persoonlijker, lossere rol voor de verslaggever. „Impact is voor ons net zo belangrijk als kijkcijfers. We worden van een tv-programma meer een journalistiek nieuwsmerk dat zich op verschillende platforms uit.” En de kijker mag zelf bepalen wanneer hij ervoor uit bed komt.