Reportage

In een oude fabriek naar school en lunchen met opa

Verzamelgebouw In het Limburgse Reuver delen middelbare scholieren een oude fabriek met onder meer een bank, een restaurant en verenigingen.

Het Grescollege in Reuver deelt een gebouw met bedrijven en verenigingen. „Exploitatie van een school betekent normaal gesproken 165 dagen leegstand”, zegt de directeur.
Het Grescollege in Reuver deelt een gebouw met bedrijven en verenigingen. „Exploitatie van een school betekent normaal gesproken 165 dagen leegstand”, zegt de directeur. Foto Chris Keulen

In de pauze opa tegenkomen die met een bekende een kopje koffie aan het drinken is. Of je moeder, zzp’end achter een bureau een paar gangen van je eigen leslokaal. Leerlingen van het Grescollege in het Limburgse Reuver kan het overkomen.

„Een bedrijfsverzamelgebouw waar toevallig ook een school in zit”, noemt Noud Theunissen, directeur van het Grescollege (vmbo en onderbouw havo), zijn nieuwe onderkomen. Oké, dat van dat toeval is een beetje gelogen. Zonder de behoefte van de onderwijsinstelling aan een andere plek was de meer dan een eeuw oude, leegstaande fabriek hoogstwaarschijnlijk nooit verbouwd. Tegelijkertijd had de herbestemming van dit industrieel erfgoed geen schijn van kans gehad zonder een heleboel andere functies onder hetzelfde dak.

Het mag een klein wonder heten. Reuver heeft maar iets meer dan 10.000 inwoners. Toch staat daar een nieuwe middelbare school met 407 leerlingen en mogelijkheden tot groeien tot 550 leerlingen. De school voorziet in een behoefte in de eigen plaats en omliggende dorpen. De meest nabije steden Roermond en Venlo liggen op meer dan tien kilometer fietsen – en nog verder voor scholieren uit dorpen aan de overzijde van de Maas.

In de Greswarenfabriek werden vroeger onder andere gresbuizen gemaakt. Foto Chris Keulen

„De exploitatie van een school is een nogal onrendabel concept”, zegt Theunissen. „Het betekent normaal gesproken 165 dagen leegstand en op de tweehonderd dagen dat er wel wat gebeurt, is dat maar een deel van de dag. Met allerlei andere functies erbij kan het wel, en kun je leerlingen in de onmiddellijke omgeving in bedrijven werk- en leerervaring laten opdoen.”

Rioolbuizen en dakpannen

„Reuver is als het ware om de Greswarenfabriek gebouwd”, zegt wethouder Debbie Heesakkers (Ruimtelijke Ontwikkeling, VLP) van de gemeente Beesel, waar Reuver onder valt. Meer dan een eeuw maakte het bedrijf onder meer rioolbuizen, raamdorpels en dakpannen. De productie kwam in 2007 ten einde.

Heesakkers: „In 2013 kocht de gemeente het zes hectare grote bedrijventerrein. Op de plek van nieuwere hallen verrezen 160 woningen. Het oudste deel van het complex, dat deels stamt uit het einde van de negentiende eeuw, heeft de gemeente laten staan, in eerste instantie nog zonder een bestemming in gedachten.”

Die kwam er later toch. De gemeente investeerde als hoofdverantwoordelijke voor onderwijshuisvesting 5,8 miljoen euro in de herbestemming.

Foto Chris Keulen

Andere belangrijke bijdragen kwamen van de provincie (restauratie industrieel erfgoed) en de Stichting Onderwijs Midden-Limburg (SOML). Heesakkers: „Wij zijn economisch eigenaar. Na dertig jaar neemt SOML het gebouw over. Dat was voor de gemeenteraad een belangrijke voorwaarde. Die was bang om bij een eventueel vertrek van de school met een financieel belastend gebouw te blijven zitten.”

Een van de medegebruikers van de omgebouwde fabriek is de Rabobank. Die hield vroeger kantoor tegenover het NS-station van Reuver, met twee dagdelen per week inloop en alle werkdagen mogelijkheden voor afspraken. „De nieuwe locatie past beter bij ons”, zegt Rabobank-manager Sandra Titulaer. „Want behalve op zo goed mogelijke financiële dienstverlening zijn we uit op het zoveel mogelijk bijdragen aan de regio. Een ontmoetingsplek als deze helpt een heleboel voorzieningen overeind houden.”

De bank maakt gebruik van de flexibele werkplekken. Afspraken met klanten kunnen ook plaatsvinden in het restaurant, bijvoorbeeld in een van de voormalige ovens waarin nu banken staan voor besloten gesprekken. Titulaer ziet volop mogelijkheden voor kruisbestuivingen met het onderwijs. „Lerend werken, workshops internetten voor ouderen met een rol voor de jongeren, lessen waarin we ze waarschuwen voor financiële gevaren, zoals criminelen die hen als geldezel willen gebruiken.”

Tom Quicken, al eigenaar van een horecazaak in Beesel, baat het restaurant in het verzamelgebouw uit. „Deze Kerst hebben we al twee maal 130 couverts uitgeserveerd en de eerste bruiloft staat al geboekt.” Het restaurant doet ook dienst als aula. Leerlingen kunnen er voor half geld broodjes kopen, maar evengoed de trommel van thuis leegeten. De keuken van de kookles is slechts door een glazen schuifdeur gescheiden van die van Quickens restaurant.

Heemkunde en bonsai

Ook verenigingen kunnen terecht in de voormalige fabriek. Theunissen: „De heemkundevereniging heeft een eigen ruimte. Artistieke clubjes kunnen het lokaal voor de kunstvakken gebruiken. Zo meteen heb ik een afspraak met de ook in een clublokaal geïnteresseerde bonsaivereniging.”

Fenne Mulders (13) uit Reuver is tweedejaars op het Grescollege. Ze zit in de kansklas havo voor leerlingen met een gemengd vmbo-havo-advies. Een paar weken heeft ze inmiddels les in het nieuwe gebouw. Dat „bevalt best wel”. „Het restaurant voelt als een normale aula. Nieuw is wel dat we soms met twee groepen tegelijkertijd les krijgen. En in de praktijkruimtes is alles erg nieuw.”

Theunissen leidde al leerlingen rond, toen de voormalige fabriek nog werd verbouwd. „Destijds waren ze al enthousiast. Maar hun belangrijkste vraag was toch wel: ‘Is er wifi?’”