Opinie

Hoog bezoek, ben ík dat als Kamerlid?

Petra de Koning

In een wat donkere gang, op de begane grond van de VVD-vleugel in de Tweede Kamer, is de werkkamer van Bart Smals. Hij is sinds afgelopen zomer Kamerlid en als nieuweling krijg je bij de VVD de kamer die de anderen niet willen: klein, en ver weg van fractievoorzitter Klaas Dijkhoff op de tweede verdieping.

Maar Bart Smals (49) ziet er tevreden uit. „Vijf maanden geleden stond ik nog gewoon recepten te controleren in mijn apotheek in ’s-Gravenzande.” Nu gaat hij in de Tweede Kamer namens zijn partij over arbeidsmarktomstandigheden, arbeidsdiscriminatie, middelbaar beroepsonderwijs. Geen onderwerpen waar je als VVD’er snel mee opvalt. Maar Smals zegt: „Ik ben blij dat ik niet stikstof heb gekregen.”

Het afgelopen jaar vertrokken zeven Kamerleden, en makkelijk is het helemaal niet om zo’n plek in te nemen. Als Rutte III overeind blijft, is het nog een jaar en drie maanden tot de volgende verkiezingen: weinig tijd om jezelf te bewijzen voor een vólgende plek op de kandidatenlijst. Daar komt bij: je collega’s in de fractie, met veel meer ervaring en politieke handigheid dan jij, zijn er nu ook al druk mee.

En toch: CDA’er Hilde Palland (40) uit Kampen, aanbestedingsjurist, twijfelde niet toen ze afgelopen voorjaar hoorde dat Sybrand Buma burgemeester werd. Nu was zíj aan de beurt. „Het is uniek om dit mee te mogen maken”, vindt ze. Zij mag namens haar fractie meedoen aan debatten over het héle arbeidsmarktbeleid, zzp’ers, mededinging. Maar ook zij voelt zich nog vaak een beginneling. „Ik heb me voorgenomen om na het Kerstreces niet meer steeds te zeggen dat ik nieuw ben.”

In de harde, statusgevoelige wereld van het Haagse Binnenhof stel je als nieuwkomer nog niet veel voor. Daarbuiten ligt het anders. Op een straatbarbecue hoorde Hilde Palland buren zeggen dat de huizen nu vast in waarde waren gestegen. „Omdat ík er woon.” Bart Smals van de VVD wist op zijn eerste werkbezoek echt even niet wat de bestuurders van een ROC bedoelden toen ze zeiden dat de leerlingen nerveus waren voor het „hoge bezoek”. „Ik zei: wie komt er dan?”

Eva van Esch (33) van de Partij voor de Dieren moest lachen om de buiginkjes die familie en vrienden voor haar maakten toen ze in oktober de Kamerzetel overnam van Marianne Thieme. „Maar ik vertel mensen niet zomaar dat ik Kamerlid ben. Ik zeg: ‘Ik werk bij de Partij voor de Dieren in Den Haag.’ Ik wil vermijden dat mensen me anders gaan zien.” En ook dat ze anders wordt. Ze zegt dat ze „zoveel mogelijk kopjes koffie” probeert te drinken met mensen van buiten de politiek. Al moet dat, omdat ze weinig tijd heeft, wel vaak in de Tweede Kamer zelf.

Toen een assistente uit de apotheek van Bart Smals hoorde dat hij Kamerlid werd, zei ze: „Dan moet je zeker vaak naar Amsterdam.” Dáár had hij wat aan, vond hij. „Wij zijn hier op het Binnenhof niet het centrum van de wereld.”

Petra de Koning (p.dekoning@nrc.nl; @pdekoning) vervangt deze week Tom-Jan Meeus.