Belgische rechter: geen arrestatie ex-regiopresident Puigdemont

Spanje wil dat de voormalige regiopresident van Catalonië gearresteerd wordt, maar omdat hij een zetel won in het Europese Parlement is hij volgens de rechter onschendbaar.
Puigdemont twee weken geleden in Brussel.
Puigdemont twee weken geleden in Brussel. Foto Aris Oikonomou/AFP

De voormalige regiopresident van Catalonië Carles Puigdemont hoeft voorlopig niet te vrezen voor een arrestatie en overlevering aan Spanje. Een Brusselse onderzoeksrechter heeft de uitvoering van arrestatiebevelen voor hem en zijn voormalige minister Toni Comín opgeschort. Dat schrijft Puigdemont donderdag op Twitter en wordt ook gemeld door onder meer het Vlaamse dagblad De Standaard.

Twitter avatar KRLS Carles Puigdemont Belgian justice recognizes our immunity and decides to suspend the arrest and extradition warrant! @toni_comin.
But now we are still waiting for the release of @junqueras, who has the same immunity as us. Spain must act in the same way as Belgium has done and respect the law

Volgens de rechter zijn Puigdemont en Comín onschendbaar omdat ze in mei vorig jaar een zetel bemachtigden in het Europese Parlement. Dat betekent dat zij naar het parlementsgebouw in Brussel af kunnen reizen zonder te hoeven vrezen voor een arrestatie. Puigdemont en Comín vluchtten twee jaar geleden naar België na het door Spanje verboden onafhankelijkheidsreferendum.

De Belgische rechter baseerde zich onder meer op een uitspraak die het Europese Hof van Justitie twee weken geleden. Dat oordeelde dat de Catalaanse separatistenleider Oriol Junqueras – vicepresident onder Puigdemont – de door hem gewonnen zetel in het Europees Parlement had mogen opeisen. In tegenstelling tot Puigdemont en Comín bleef Junqueras na 2017 in Spanje, waar hij een celstraf van dertien jaar kreeg. Daar zit hij nog altijd vast.

Lees ook: Catalaanse separatisten Puigdemont en Comín mogen toch Europese zetel innemen

Zelfverkozen ballingschap

Carles Puigdemont was ten tijde van het onafhankelijkheidsreferendum president van Catalonië. Na de omstreden stembusgang, waarbij 43 procent van de Catalanen stemde maar ruim 90 procent vóór afscheiding van Spanje koos, riep hij de onafhankelijkheid van de regio uit. Al snel ‘activeerde’ de Spaanse regering artikel 155 van de Grondwet die regelt dat de centrale regering in Madrid het bestuur over de regio kan overnemen, en zo gebeurde ook.

Enkele dagen later vluchtten Puigdemont en een aantal gelijkgestemden via Frankrijk naar België om te voorkomen dat zij zouden worden opgepakt voor rebellie. Ondanks een Europees arrestatiebevel bleef Puigdemont op vrije voeten. Dat heeft te maken met het feit dat rebellie niet op de lijst met misdrijven staat waarvoor ‘automatische’ overlevering geldt. Onbeperkte bewegingsruimte had hij echter niet.

Hoewel hij in maart 2018 in Duitland werd gearresteerd, werd hij niet overgeleverd aan zijn thuisland, maar kreeg hij instructies in Duitsland te blijven. Uiteindelijk annuleerde de Spaanse regering het Europese arrestatiebevel, waardoor Puigdemont zich weer vrijelijk kon bewegen. Hij koos ervoor terug te gaan naar België waar hij nog steeds in zelfverkozen ballingschap leeft.