Opinie

Doeslief is een goed voornemen voor 2020

Geweld tegen hulpverleners

Commentaar

Kennelijk vinden sommigen dat je je één nacht in het jaar mag misdragen. Dat het in oudejaarsnacht geoorloofd is om met stenen, bierflesjes en (zwaar) vuurwerk naar politie te gooien, zoals in onder meer Ede en Utrecht gebeurde. Dat het normaal is om zelfgemaakte kraaienpoten voor een brandweerkazerne te leggen, zoals in Den Haag, zodat de brandweer zijn banden lek zou rijden. De stad waar die brandweer bij het blussen beschermd moest worden door een peloton ME.

Hoewel er nog geen totaaloverzicht is, is wel duidelijk dat hulpverleners opnieuw zijn belaagd. Ook al is het wellicht een ‘rustige’ jaarwisseling geweest, niet voor niets noemt korpschef Erik Akerboom, de baas van de Nationale Politie, oudejaarsavond „de gevaarlijkste avond van het jaar” voor de politie. De voorzitter van Brandweer Nederland, Stephan Wevers, noemt het „wrang” dat op 364 dagen brandweer en burger samenwerken om branden te voorkomen, „maar op één dag lukt ons dat niet.”

Vijf tot tien procent van het totaal aantal incidenten tegen hulpverleners vindt in deze ene nacht plaats. De zwaardere straffen – een verzwaringsfactor van 200 procent – die de officier van justitie in deze tijd eist, maken geen indruk.

Die agressie heeft niets met een oudejaarstraditie te maken. Een totaalverbod op vuurwerk, waarvoor gemeenten, politie, artsen en enkele politieke partijen pleiten, zorgt misschien voor minder verloren vingers en ogen. Maar het lost dit probleem maar ten dele op.

Alle maatregelen die de afgelopen jaren zijn genomen om de schade door vuurwerk aan mens, milieu en materiaal te beperken en de jaarwisseling veiliger te maken, zoals het terugbrengen van afsteektijden, het instellen van vuurwerkvrije zones en het verbieden van strijkers, nitraten en andere illegale klappers, kosten de nodige inspanningen om te handhaven. Met voor hulpverleners een bijbehorend risico als zij – veelal dronken – burgers aanspreken.

En wie zelf zijn medeburger durft aan te spreken op vuurwerkoverlast, loopt het risico klappen te krijgen. Zie onder meer Andijk waar een 73-jarige bewoner werd mishandeld door drie jongens. Uit onderzoek in opdracht van het ministerie van Veiligheid en Justitie blijkt dat 83 procent van de Nederlanders die overlast ervaren daar niets van durft te zeggen.

Komende jaarwisseling komt er een verbod op zwaarder knalvuurwerk als Chinese rollen bij. De ministers Grapperhaus (Justitie, CDA) en Dekker (Rechtsbescherming, VVD) willen bovendien dat geweld tegen politie, ambulancepersoneel en brandweer per definitie zal resulteren in een celstraf, en niet meer kan worden afgedaan met een taakstraf of boete.

De vraag is of dat voldoende zal zijn. De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) concludeerde dat maatregelen die tot nu toe zijn genomen, niet hebben geleid tot een substantiële daling van slachtoffers, incidenten en schade, noch tot vermindering van het aantal brandstichtingen, vernielingen en openlijke geweldpleging. Dat zijn er 11.000 incidenten per jaarwisseling waar brandweer, politie en ambulance op af moeten.

De oplossing van premier Mark Rutte (VVD) die vorig jaar zei dat hij relschoppers die hulpverleners mishandelen „het liefst allemaal persoonlijk in elkaar [wilde] slaan” en dat zijn handen jeukten „ook bijna zelf rechter te worden”, werd gelukkig door vrijwel iedereen afgedaan als stoere taal en weinig behulpzaam.

Het zijn toch vooral de Nederlanders zelf die bepalen hoe Oud en Nieuw verloopt. #Doeslief kan voor iedereen in elk geval een goed voornemen zijn.