Recensie

Recensie Theater

Claudia de Breij verslaat met haar conference Martijn Koning

Oudejaarsconferences De Breij was met 1,7 miljoen kijkers de grote winnaar van de battle op oudejaarsavond. Martijn Koning trok iets meer dan 0,5 miljoen. Maar Vincent Bijlo, dinsdagavond op de radio, was de origineelste.

Claudia de Breij tijdens haar oudejaarsconference dinsdagavond op televisie.
Claudia de Breij tijdens haar oudejaarsconference dinsdagavond op televisie. Foto NPO1

De slag om de oudejaarsconferences is ditmaal glansrijk gewonnen door Claudia de Breij. Haar optreden op Nederland 1 trok dinsdagavond ruim 1,7 miljoen kijkers. Haar grootste concurrent, Martijn Koning op RTL4, bleef steken op 537.000 kijkers.

Lees ook een analyserende voorbeschouwing op alle conferences dit jaar

Claudia de Breij was op oudejaarsavond rechtstreeks te zien vanuit de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Na afloop nam ze haar publiek mee naar buiten – naar de nabijgelegen Hofvijver, waar de NOS de laatste tv-minuten van 2019 vulde met het Nationale Aftelmoment. De conference van Martijn Koning, die eerder op de avond werd uitgezonden, was een paar dagen geleden al opgenomen in theater De Meervaart in Amsterdam.

De gaten in Konings show werden verergerd door uiterst abrupt startende reclameblokken

Claudia de Breij speelde een zorgvuldig uitgebalanceerde voorstelling die in veel opzichten voldeed aan de traditionele wetten van het oudejaarsgenre. Alles zat erin: de opvallendste momenten van het afgelopen jaar, de bijbehorende grappen, authentiek ogend engagement en rake observaties die veel over de tijdgeest te zeggen hadden. Volgens het klassieke principe: luchtigheid met een ernstige ondertoon. Naarmate haar finale in zicht kwam, waagde ze zich zelfs aan enig onversneden idealisme, zonder in loze sentimentaliteit te vervallen.

Des te overtuigender was daarna haar dwarse conclusie: „Je mag tegenwoordig álles zeggen in dit land.”

Martijn Koning tijdens zijn oudejaarsconference dinsdagavond op televisie. Foto NPO1

Martijn Koning maakte dinsdagavond zijn debuut als oudejaarsconferencier met een show die vaardig van start ging met een goedgevuld arsenaal aan snelle grappen die vaak naar de actualiteit verwezen. Maar vervolgens ging er van alles mis. Hij schiep ongemakkelijke momenten door de toeschouwers op een van de balkons te verwijten dat ze lang niet genoeg zaten te lachen. En bovendien probeerde hij herhaaldelijk – als ervaren stand-up comedian – geïmproviseerde gesprekjes met mensen in de zaal te voeren. Zonder zich te realiseren dat zoiets op de televisie niet werkt, als de aangesprokenen niet in beeld kunnen worden gebracht en evenmin goed verstaanbaar zijn. Zo vielen er telkens grote gaten in Konings show, die nog werden verergerd door de uiterst abrupt startende reclameblokken.

Koning was bij RTL4 de opvolger van Guido Weijers. die daar de laatste drie jaar de honneurs verzorgde. Weijers deed dat beter; hij trok vorig jaar 1,4 miljoen kijkers. Bijna even veel als Marc-Marie Huijbregts op Nederland 1, die er toen 1,5 miljoen haalde.

Vincent Bijlo

Konings allerlaatste minuut op RTL4 viel samen met De Breijs allereerste minuut op Nederland 1. Wie dat wilde, kon dinsdagavond dus beide conferences aaneen bekijken – in totaal ruim vier uur achter elkaar.

Luister terug naar de conference van Vincent Bijlo

En de ware liefhebbers konden daar zelfs nog een vijfde uur aan toevoegen, want in de vooravond, in het uur voordat Koning begon, had Radio 1 nog een extra attractie. Rechtstreeks vanuit het Betty Asfalt Complex in Amsterdam kwam Vincent Bijlo met een oudejaarsuitzending waarin hij Nederland typeerde als een land dat niet meer lachen kan zonder lachgas.

Vincent Bijlo Foto Erik van ’t Woud

Zijn optreden was in ieder geval het origineelste van allemaal. Hij maakte een hoorspel-achtige collage, waarin hij gesprekjes leek te voeren met hoofdrolspelers uit het nieuws van het afgelopen jaar. Hun stemmen waren uiteraard ontleend aan nieuwsfragmenten, maar Bijlo wist de suggestie te wekken dat ze zich onder zijn publiek bevonden. Waarmee hij de oudejaarsconference een niet eerder vertoonde vorm gaf.

Op YouTube was sinds dinsdagavond de dertigste oudejaarsconference van Dolf Jansen te zien, en opnieuw ging hij in een razend tempo door de actualiteit. Zo’n 20.000 mensen hadden daar op woensdagmiddag al naar gekeken.

Wie op de laatste dag van dit jaar de oudejaarsconference op Nederland 1 verzorgt, staat nu al vast. Dat wordt Youp van ’t Hek, voor de tiende keer. En dat zal, heeft hij inmiddels al aangekondigd, tevens zijn laatste zijn.