Vrij zijn is...houthakken

Vrij Hoe breekt Nederland uit de sleur?

De reclamevlaggen van Bever wijzen de weg in het bos van het Leersumse Veld in Utrecht. De outdoorwinkel organiseert er in samenwerking met Staatsbosbeheer een houthakclinic. Alle deelnemers, achttien mannen en twee vrouwen, zitten al bij het kampvuur voor een anatomieles. Waar zit bij een bijl de snede, de butt en het oog? Met een bijl kan je „alles” doen, zegt docent Siegurd van Leusen, van je baard scheren tot per ongeluk je voet eraf hakken. Maar vandaag worden alleen stukken boom doorgekliefd.

Van Leusen, rode baard, bijl in zijn riem, is een expert in bushcraften, oftewel in de natuur (over)leven. Hij geeft workshops in de verschillende vaardigheden die je daarvoor nodig hebt, waaronder houthakken. Bushcraften is heel populair nu steeds meer mensen overspannen raken of een burn-out hebben, zegt hij. „Er komen cardiologen langs, huisvrouwen, it’ers. En veel mensen uit de zorg. Mensen beseffen dat ze bewust moeten leven. In de natuur zijn kan daarbij helpen. In het bos is niets vanzelfsprekend en moet je je aandacht erbij houden.”

Dat geldt ook voor houthakken. Van Leusen heeft genoeg bloederige filmpjes gezien om te weten wat er allemaal mis kan gaan, vertelt hij herhaaldelijk. Als iedereen een stuk boomstam van de twee van tevoren gevelde bomen heeft gepakt, doet hij voor hoe je een blok in vier stukken hakt zonder ledematen te verliezen. Zwaai je de bijl niet recht van boven naar beneden? Dan zwaai je zo een bijl in jezelf. Zak je niet goed door je knieën bij het hakken? Bijl in je voet.

Onder aanmoediging van de inmiddels verkleumde groep storten de eerste drie deelnemers zich op hun boomstam. Waar de een tien keer moet slaan om een scheur te maken, slaat de ander vastberaden zijn blok met één klap doormidden. Zoals Lytse Keizer (17), die tijdens vakanties op de camping meestal de hele dag bezig is met houthakken en vuur maken. „Ik vind het iets meditatiefs hebben.” Hij is met moeder Wiesje Peels (43) naar de clinic gekomen, die weer van haar vader heeft leren houthakken. „Ik vind het heel leuk dat we dit samen doen.”

‘Tijd om te lunchen!”, roept Van Leusen als alle boomstammen houtblokken zijn geworden. De groep installeert zich met plastic bekertjes oploskoffie op de dierenhuiden rond het kampvuur. Ruben de Quaasteniet (32) verwarmt tevreden een blikje erwtensoep boven het vuur. Met zijn vrienden koopt hij regelmatig een boom op de Veluwe, vertelt hij. Voor in hun houtkachels. Je eigen hout hakken geeft veel meer voldoening dan „een paar kuub” gedroogde houtblokken kopen, vindt hij. „Een zelfgemaakte pizza is toch ook veel lekkerder dan een kant- en-klare?”