Recensie

Recensie Film

Ondergrondse strijd op leven en dood in Syrisch ziekenhuis

Documentaire Een aangrijpende afdaling in een gangenstelsel vol bloed en pijn. ‘The Cave’ toont de realiteit van een ondergronds ziekenhuis in de Syrische oorlog.

Kinderarts Amani Ballour heeft dagelijks te maken met slachtoffers van de oorlog in Syrië, die ze behandelt in een ondergronds ziekenhuis. Beeld uit de documentaire ‘The Cave’.
Kinderarts Amani Ballour heeft dagelijks te maken met slachtoffers van de oorlog in Syrië, die ze behandelt in een ondergronds ziekenhuis. Beeld uit de documentaire ‘The Cave’. Foto National Geographic

Terwijl bovengronds vliegtuigen onophoudelijk bommen afwerpen, woedt in het ondergrondse ziekenhuis van The Cave een andere strijd. Eentje op leven en dood, omdat dagelijks slachtoffers van de Syrische oorlog worden binnengebracht. Maar ook de strijd der seksen wordt er uitgevochten, want patiënten en achtergebleven mannelijke artsen vinden nog tijd om kinderarts Amani Ballour en haar grotendeels vrouwelijke team naar het aanrecht terug te verwijzen.

De Syrische regisseur Feras Fayyad zag tijdens het filmen van zijn voor een Oscar genomineerde documentaire Last Men in Aleppo (2017) hoe steeds meer ziekenhuizen ondergronds gingen. Zelfs dit jaar bombardeerden Russische vliegtuigen nog doelbewust vier Syrische ziekenhuizen in gebieden van tegenstanders van president Bashar al-Assad, zo bleek uit een reconstructie van The New York Times in oktober.

Je kunt wel merken dat Fayyad sinds zijn vorige film meer internationale mogelijkheden heeft gekregen en dat een hogere ‘production value’ niet altijd inhoudelijke meerwaarde heeft. Ditmaal trad het commerciële National Geographic als medeproducent op. Dat resulteerde in zorgvuldig gecomponeerde muziek, maar past smaakvol wel bij zo’n rauwe geschiedenis? Net zoals de keuze voor de beste beelden je soms te veel bewust maakt van het feit dat ook deze film een constructie is, in plaats van dat de camera je dichter in de actie en de emotie brengt.

Voor The Cave werd gebruikgemaakt van materiaal dat drie verschillende cameramensen tussen 2016 en 2018 draaiden in het belegerde Oost-Ghouta, even buiten Damascus. Zelf kon Fayyad het gebied niet in, dus regisseerde hij hen op afstand, voordat de honderden uren materiaal in de montage werden samengebracht.

Het is moeilijk om je iets aangrijpenders voor te stellen dan de claustrofobische afdaling in deze ondergrondse wereld vol gangen en puinhopen. Als Ballour op schaarse momenten naar buiten gaat, dan slaak je met haar een zucht om verlichting bij de aanblik van daglicht. Tot je ogen aan het licht gewend raken en ook daar ruïnes en chaos zien. Een stad van alleen nog maar gevels: grafzerken voor vermoorde architectuur.