Het jaartal dat een generatie definieert

Vanuit Princeton, New Jersey, schrijft over wat haar opvalt. Vandaag: over de symbolische waarde van het jaar waarin je afstudeert.
Illustratie Eliane Gerrits

Omdat onze zoon pas zeventien was toen hij klaar was met zijn middelbare school, stelden we een tussenjaar voor alvorens te gaan studeren. Maar daarvan wilde hij niets weten. De reden? Hij wilde onderdeel zijn van de class of 2020. Dat wil zeggen, afstuderen in 2020 en beslist geen ander jaartal. 2020 is dan ook niet zomaar een getal. Het heeft in Amerika een sterke symbolische betekenis. ‘20/20-visie’ staat voor scherp zicht en meer algemeen een heldere kijk. Bereidt u dus maar voor op een jaar vol woordspelingen.

Opticiens kunnen je trouwens vertellen dat 20/20 slechts een normaal gezichtsvermogen inhoudt. Het betekent dat je op een afstand van 20 voet evenveel letters op een kaart kunt lezen als de gemiddelde persoon. Kun je op die afstand ook symbolen lezen die de gemiddeld proefpersoon pas op 19 voet kan ontwaren, dan heb je 20/19-visie, nog beter. De test is trouwens ontwikkeld door de Nederlandse oogarts Herman Snellen, in 1862.

In Amerika heeft het jaar waarin je afstudeert een belang dat we in Nederland moeilijk kunnen vatten. Je blijft je hele leven lid van ‘de klas van 2020’. Het is belangrijker dan je geboorte- of trouwdatum. Het is het epitheton ornans dat je meedraagt tot het eind van je leven; bij vrijwel alles wat je ooit gaat doen, wordt die datum vermeld. Een sollicitatie, een introductie, een lezing. Het jaartal definieert je generatie.

De verbondenheid met je ‘jaargang’ is groot. Het is de groep met wie je vier jaar optrok, met wie je dezelfde hoogte- en dieptepunten beleefde. Afgestudeerden van Princeton blijven elkaar de rest van hun leven tijdens reünies ontmoeten. In felle concurrentie met andere jaargangen, turven ze hun successen. In de jaarlijkse optocht dragen oud-studenten met grote banieren ‘hun’ jaar en attributen van hun generatie: een Apollo-raket, of een foto van Richard Nixon.

En nu bereiden meer dan twee miljoen studenten uit de class of 2020 zich voor op hun afstuderen. Er wordt druk vergaderd hoe dit getal vorm te geven. Tenslotte kom je het de rest van je leven overal tegen. Op truien en T-shirts, sjaals, mokken en sleutelhangers. Op de fotolijst voor de bul, het speciale nummerbord van de auto. Op de zegelringen en natuurlijk op alle waar voor de familie. Speciale mokken voor de ouders. Rompertjes voor kroost. En 2020 is in alle opzichten een feest voor ontwerpers. We verwachten een vloedgolf aan optische thema’s.

Maar wat zijn de attributen waarmee „the great class of 2020” in de toekomst zal rondlopen bij de jaarlijkse reünie? Hoewel het jaar nog moet beginnen, en misschien de belangrijkste gebeurtenissen uit hun studietijd nog moeten komen, weet ik wel dat de afgelopen vier jaar troebele tijden waren. Je hebt geen 20/20-visie nodig om te zien dat ze hun hele leven gebukt zullen gaan onder een afbeelding van president Trump.

Reacties naar pdejong@ias.edu