Opinie

Erdogan, mijn kandidaat voor Man van het jaar 2020

De strijd om de olie- en gasvoorraden in de Middellandse Zee is losgebarsten, ziet . De Turkse president speelt een hoofdrol.

Ik ga hier niet de balans opmaken van het afgelopen jaar maar áls ik dat zou doen, zou het een treurig verhaal worden – en 2020 ziet er al niet veel beter uit. Het kan er iets op vooruitgaan in Jemen, omdat achteruitgang nauwelijks nog mogelijk is. Maar ook omdat de Saoedische kroonprins, de drijvende kracht achter de oorlog, zijn geld nu liever in eigen land wil besteden. Dat is al heel wat. Maar voor het geval u zou denken dat de oorlog in Syrië op zijn eind loopt, verwijs ik u naar Idlib, waar het regime samen met zijn Russische bondgenoot bezig is zijn gezag te herstellen.

De beproefde Assad-methode is niet zozeer het gewapend verzet onder vuur nemen als wel de burgers, en als die dan weggelopen of dood zijn, de rest tot overgave te bombarderen. Op het moment dat ik dit schrijf zijn er alweer honderdduizenden vluchtelingen op weg naar de Turkse grens, waar Erdogan hen niet wil hebben. Vol is vol, dat geldt niet alleen Nederland.

Maar ook als de wereld, ik noem maar een uithoek, Assad morgen zou dwingen zijn offensief op te schorten, zou het niet meer zijn dan dat: opschorting. Als we niet meer kijken, gaat het weer los, want Assad wil gewoon zijn hele land terug, en op zijn manier. Daarvan heeft hij nooit een geheim gemaakt. En de wereld – op u, lezer, na natuurlijk – is niet wezenlijk geïnteresseerd in de slachtoffers. Niet in de burgers van Idlib, maar ook niet in de Oeigoeren in hun concentratiekampen in China en niet in de Myanmarse Rohingya’s, om maar een paar zwaar vervolgde minderheden te noemen.

Ik noemde hierboven al Erdogan. Als ik op mijn eindejaarsthema’s mag doorgaan: hij is mijn kandidaat voor Man van het jaar 2020. Als er iemand is die zijn eigenbelang, en het door hem veronderstelde belang van zijn land, met alle middelen en ten koste van alles verdedigt, is het de Turkse president. Neem zijn critici, hup de cel in. De Koerden, die terroristen, weg ermee. Of de Oeigoeren, etnische Turken en moslims net als Erdogan, de zelfverklaarde beschermheer van etnische Turken en moslims. Vroeger had hij het over volkerenmoord, maar afgelopen zomer op bezoek in China constateerde hij dat de Oeigoeren gelukkig zijn. Tsja, China hè. Overigens net als de kroonprins uit het land van de heiligste plaatsen van de islam, die de Oeigoeren even hard liet vallen.

Neem ook Syrië: Erdogan is voor of tegen Assad net hoe het hem uitkomt. De burgers van Idlib hadden gedacht op hem te kunnen rekenen tegen Assad, maar hij geeft niet thuis. Erdogan heeft zijn aandacht verlegd naar Libië. Nog deze week zal het Turkse parlement ermee instemmen dat Turkse militairen en Syrische huurrebellen de regering in Tripoli gaan redden tegen generaal Haftar en diens internationale hulptroepen. Libië wordt Syrië, maar de inzet is niet niks: de superrijke olie- en gasvoorraden in de Middellandse Zee. Erdogan en Tripoli hebben een gezamenlijke maritieme zone vastgesteld op een manier die letterlijk een streep zet door plannen voor een gaspijpleiding vanuit Cypriotisch-Israëlische gasvelden naar Zuid-Europa. Google de kaart!

De EU is boos, maar Erdogan kent haar zwakke plekken. Elke keer als zij echt gaat protesteren dreigt hij miljoenen vluchtelingen en migranten uit te zetten. Ik denk dat het een loos dreigement is, want de vluchtelingenroutes van de crisis in 2015 zijn versperd, maar Europa neemt geen enkel risico.

Misschien moeten we 2020 maar overslaan.

Carolien Roelants is Midden-Oosten-expert en scheidt op deze plaats elke week de feiten van de hypes.