Wachten op een golf van illegale ‘rollen’

Vuurwerkverbod Door vuurwerk te verbieden komt er ruimte voor illegaal, gevaarlijker, vuurwerk. Én gaan vuurwerkliefhebbers wellicht hamsteren.

Een Chinese rol in een vuurwerkhandel in Rijswijk. Drie dagen voor de jaarwisseling mag het vuurwerk verkocht worden. Chinese rollen en single shots zijn vanaf volgend jaar verboden.
Een Chinese rol in een vuurwerkhandel in Rijswijk. Drie dagen voor de jaarwisseling mag het vuurwerk verkocht worden. Chinese rollen en single shots zijn vanaf volgend jaar verboden. Foto Koen van Weel/ANP

In de folder voor de voorverkoop van de Rijswijkse vuurwerkhal staat hij prominent voorop, als eerste: de maxiklapper 100k, een ‘Chinese rol’ die uitgerold met één keer aansteken honderden knallen produceert, afgesloten met een eindknal. Afgeprijsd van 89,55 euro tot 47,50. „Laatste jaar!” staat er bij, in rode letters. Deze rollen zijn vanaf volgend jaar verboden, besliste de Kamer deze zomer.

Omdat ze straks verboden zijn, worden ze nu extra gekocht, zegt Frits Broks. „Voor de volgende jaarwisseling. En tot zolang liggen ze bij mensen in de kelderkast – een gevaarlijke situatie.” Broks is eigenaar van de Rijswijkse en Zoetermeerse vuurwerkhal en betrokken bij de vuurwerkfederatie, een belangenclub voor „liefhebbers van vuurwerk” met als doel de overlast door vuurwerk terug te dringen. Slogan: Tijd om samen weer normaal te doen. Volgens Broks is verbieden oliedom: daardoor zullen de risico’s en de overlast van dit vuurwerk juist toenemen.

Chinese rollen

De rollen zijn pas sinds 2006 legaal, en dat gebeurde om het grote illegale aanbod van de Chinese rollen tegen te gaan. „Met succes, want de markt voor de illegale rollen is ingestort.” De legale rollen zijn veiliger omdat er een ander soort buskruit in zit – black powder – dat minder snel ontbrandt dan de wittige flash powder in het illegale vuurwerk, legt Broks uit. In China is het gebruik van wit kruit in vuurwerk normaal, zegt hij. „Die legale rollen knallen voor geen meter, maar het is natuurlijk wel gezellig, en het ziet er leuk uit met al dat rode papier.” Om daar snel geroutineerd aan toe te voegen: „En daarna veeg je dat dan samen op.”

Lees ook: Het verhaal over échte vuurwerkliefhebbers

Hij verwacht dat de markt volgend jaar weer „overspoeld zal worden” door illegale rollen. Kinderen die op nieuwjaarsdag de blindgangers oprapen lopen daardoor meer risico, zegt hij. Die flashpowder-lonten ontbranden veel sneller. „Als je die aansteekt ontploft dat ding meteen, en dan zit de eerste hulp straks vol met kinderen.” Sowieso is de illegale handel volgens hem het grootste probleem, en dat zijn niet alleen geharde criminelen. „In elke schoolklas zit wel iemand die nitraten of cobra’s uit België verkoopt.”

Ook vuurwerkhandel C vd Berg & Zn. Tweewielers in Rotterdam-West heeft een „megarol van 13,5 meter met keiharde eindknal” in de aanbieding, de Mega Celebration XXXL. Van 89,99 euro voor 49,95 euro. Maar eigenaar Ben van den Berg heeft in de voorverkoop niet gemerkt dat er rollen gehamsterd zouden worden. Ook een viertal andere grote vuurwerkhandelaren hebben niet gemerkt dat het vuurwerk dat volgend jaar verboden is extra hard loopt. „Ze verkopen gewoon als altijd”, zegt de verkoper van Groenrijk ’t Haantje in Rijswijk.

Single shots

Toch begrijpt ook Van den Berg niet dat juist die Chinese rollen verboden worden. „Dit is vuurwerk dat je niet makkelijk kan gebruiken om naar anderen te schieten, zoals tegen de politie.” Dat is wel zo met de zogeheten single shots: buizen waaruit één projectiel wordt afgeschoten, dat op zijn beurt weer ontploft. „Dat zijn hele harde knallen”, zegt Van den Berg, „Die Chinese rollen verkopen wij bijvoorbeeld juist aan Hindoestaanse families, die de kwade geesten wegjagen bij de jaarwisseling.”

Overigens bleek bij controle door de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) 18 procent van het geteste (veelal zwaardere) vuurwerk niet te voldoen, bijvoorbeeld omdat zogeheten cakes die siervuurwerk spuiten tijdens het afgaan omvallen of omdat er brandende stukken naar beneden dwarrelen. Vorig jaar bleek 28 procent van het geteste (zwaardere) vuurwerk niet te voldoen.

Lees ook:het verhaal achter de eerste operatie van 2019 in het Oogziekenhuis Rotterdam