Meer smartphones, burn-outs en zzp’ers, minder religie: de jaren 10 in cijfers

In de jaren 10 herstelde Nederland van de crisis, kwam de elektrische auto op en draaiden we de gaskraan terug. Een decennium in cijfers van het CBS.
Foto via Getty Images

De jaren 10 van de 21ste eeuw werden gekenmerkt door een explosieve groei van woningprijzen, voornamelijk in de grote steden, en door toenemend gebruik van nieuwe technologie, zoals smartphones, sociale media en elektrische auto’s. Het was een decennium dat begon met de nasleep van de wereldwijde kredietcrisis, die aan de vooravond van het decennium uitbrak en ook de Nederlandse economie flink aantastte. Die stagneerde een tijd, maar wist gedurende dit decennium weer te herstellen. NRC zette - op basis van cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) - een reeks opvallende, belangrijke en interessante cijfers op een rij, en bracht zo de afgelopen tien jaar in kaart.

Arbeidsmarkt: meer zzp’ers, meer burn-outklachten

Als gevolg van de economische crisis in 2008 liep het aantal werkenden terug in Nederland. Dit herstelde vanaf 2015 en was drie jaar later nagenoeg weer op het niveau van vóór de crisis. Ruim tweederde van alle 15- tot 75-jarigen - 9,4 miljoen mensen in totaal - is nu weer aan het werk.

Het aantal werkenden dat aangeeft met burn-outklachten te kampen, nam toe: onder vrouwen met bijna vier procentpunt, bij de mannen met twee procentpunt. Onder vrouwen van 25 tot 35 jaar komen overspanningsklachten het meest voor: 22 procent van deze groep zei in 2018 te kampen met burn-outverschijnselen.

Het aantal zelfstandigen is het afgelopen decennium met ruim 11 procent toegenomen. Het aantal Nederlanders in loondienst groeide in dezelfde periode met bijna 6 procent.

Bevolkingsgroei: meer ouderen

Tegelijkertijd groeide ook de bevolking van Nederland. We zitten inmiddels op een inwoneraantal van ongeveer 17,3 miljoen, een toename van zo’n zevenhonderdduizend - 4 procent - ten opzichte van het begin van het decennium. Die groei kwam deels doordat er meer mensen geboren werden dan dat er dood gingen, maar vooral ook doordat er meer mensen naar Nederland immigreerden dan dat er weggingen.

Onder al die Nederlanders kwamen steeds meer ouderen. Het aantal Nederlanders dat 65 jaar of ouder is, nam met 4 procentpunt toe tot 19 procent. Het aandeel inwoners jonger dan twintig jaar oud nam met 2 procentpunt af tot 22 procent.

Economisch herstel en aardbevingen

De economische krimp die volgde op de crisis van 2008 herstelde gedurende dit decennium. Vanaf 2012 was zes jaar op rij sprake van groei. Het gemiddelde inkomen ging er dan ook op vooruit: het bruto binnenlands product (bbp) per hoofd van de bevolking nam met 8 procent toe in de periode tussen 2010 en 2018.

Dit decennium kenmerkte zich ook door een groot aantal aardbevingen in het noorden van het land. Dat was het gevolg van gaswinning en dus besloot de regering de gaskraan dicht te draaien. Hierdoor liepen de staatsinkomsten uit aardgas flink terug, van een hoogtepunt van 16,1 miljard euro in 2013 tot 2,7 miljard vorig jaar.

Ruimte en milieu: woningtekort

Met de groeiende economie en bevolking nam ook het aantal huizen in Nederland toe. In bijna tien jaar tijd werden bijna 370.000 woningen bijgebouwd. Desondanks stegen woningprijzen vanaf 2013 explosief, van een gemiddelde van ruim 210.000 euro per woning tot bijna 290.000 euro in 2018.

De jaren 10 waren ook de jaren dat het klimaatprobleem onomstotelijk op de internationale en nationale politieke agenda kwamen te staan. Volgens het Klimaatakkoord dat dit jaar gepresenteerd werd, moet Nederland in 2030 op de helft van de uitstoot van broeikasgassen in 1990 zitten. Vorig jaar was de afname ten opzichte van dat ijkjaar 15 procent.

Een van de manieren om tot minder uitstoot te komen, is de elektrische auto. Het gebruik van dit uitstootvrije voertuig groeide de afgelopen jaren flink. Nu rijden er ongeveer 45.000 volledig elektrische auto’s rond in Nederland.

Maatschappij: meer smartphones, minder religie

Nederland werd steeds digitaler en steeds minder religieus dit decennium. Het aantal inwoners dat een smartphone heeft, is nagenoeg verdubbeld tot ruim 92 procent. Een vergelijkbaar aandeel (bijna 88 procent) gebruikt nu sociale media, ten opzichte van ruim 61 procent in 2010.

Ontkerkelijking vond met name plaats onder rooms-katholieken. Nog maar 22 procent van de Nederlanders identificeert zich als katholiek, tegen 27 procent in 2010. Het aandeel dat zichzelf protestants noemt bleef gelijk (6 procent), evenals het percentage dat praktiserend moslim is (5 procent). 53 procent van de Nederlanders zei in 2018 geen religie aan te hangen, ten opzichte van 45 procent in 2010.

Het aantal mensen dat zich bij de politie meldde als slachtoffer van een misdrijf nam eveneens af, van ruim 20 tot iets meer dan 15 procent van de Nederlanders. Met name het aantal gemelde slachtoffers van vandalismedelicten nam sterk af, met 2,8 procentpunt naar 5,5 procent.