Opinie

Het boek met alle antwoorden

Wilfried de Jong

De jongen achter de kassa vroeg of ik een papiertje om het exemplaar wilde. Dat leek me een goed plan. Niemand hoefde te zien dat ik net voor 4,99 euro de zakformaatversie van Het boek met alle antwoorden had gekocht. Het was schaatsster Esmee Visser – de nieuwe prinses van de lange afstanden – die me op die uitgave uit 1999 had geattendeerd, na een perfecte vijf kilometer op het ijs van Thialf. Ze reed geconcentreerd, in een vloeiende stijl. Na afloop vertelde ze dat twijfels toch altijd weer de kop opsteken. Haar coach pakt dan dat boek erbij en het helpt haar.

Hij vroeg aan Esmee vooraf: „Ga je goed rijden?”

Visser: „Daar durf ik niet over na te denken. Dan moet ik van hem het antwoord in het boek opzoeken. Meestal zijn het heel rare uitspraken, cryptisch, je kunt het interpreteren zoals je wilt. Het leidt lekker af.”

Schaatsers en hun trainers zoeken oplossingen vaak in nog harder trainen, tot kotsen aan toe. Een enkeling vervoegt zich bij een sportpsycholoog. Esmee Visser zoekt haar heil in de bestseller van Carol Bolt. Niks duurtrainingen of gewichten torsen, gewoon random antwoorden zoeken in een duizenddingenboekje.

In de metro terug naar huis kon ik me niet meer bedwingen. Ik scheurde het pakpapier los en las de gebruiksaanwijzing: een vraag stellen waarop je ja of nee kunt antwoorden en dan het boek openslaan op een willekeurige pagina.

Mijn vraag: is dit een flutboekje? Mijn vingers hielden stil bij een pagina. Het antwoord: ‘Gun jezelf eerst wat rust.’

Sterke repliek.

Eenmaal thuis ging ik languit op de bank liggen. Verdomd, het hielp. Met een schuin oog keek ik naar de tien kilometer voor mannen, maar ik wilde meer te weten komen over Esmee Visser. De olympisch kampioene behaalt successen met een tenger lichaam dat in eerste instantie niet geschikt lijkt voor topsport.

Zijn schaatsers soms iets te veel bezig met het oppompen van hun spieren in plaats van het perfectioneren van het glijden op ijs? De pagina’s gleden langs mijn rechterduim. Stop: ‘Met zachte dwang bereik je meer.’

Nog een poging. Is het langebaanschaatsen ten dode opgeschreven? ‘Ruim je eigen hindernissen uit de weg!’

„Ga je goed rijden?”, had de trainer aan Visser gevraagd. Het antwoord dat ik kreeg uit het boek: ‘Het zal misschien niet meevallen maar het zal je wel iets opleveren.’ Die voorspelling klopte aardig; Visser moest hard schaatsen maar werd er Nederlands kampioen mee.

Het boek met alle antwoorden is volslagen onzin en hangt aan elkaar van willekeur, maar het bezorgt de schaatsster even iets anders dan manisch gepieker over conditie, vorm, aërodynamica en de radius van haar ijzers. Noem het ontspanning vlak voor inspanning. Bij Esmee Visser werkt het, ze won twee afstanden op de NK.

Mijn handzame exemplaar leg ik op de rand van 2019, gratis af te halen door een sporter die het boekje komend jaar hard nodig heeft.

Wilfried de Jong is schrijver en programmamaker.