De morsige grijsaard De Cock in zijn jonge jaren

Baantjer: het begin Na ruim dertien jaar maakt rechercheur De Cock maandag zijn rentree in een nieuwe serie. Een prequel waarin hij als jonge Urker het vak in de grimmige hoofdstad leert.

Yannick Jozefzoon (Andy Ruiter), Waldemar Torenstra (Jurre de Cock) in 'Baantjer: het begin'.
Yannick Jozefzoon (Andy Ruiter), Waldemar Torenstra (Jurre de Cock) in 'Baantjer: het begin'. Foto Martijn van Gelder / RTL

Kijken naar Baantjer was eind jaren negentig vaste prik voor miljoenen Nederlanders. Elke vrijdagavond klonk rond half negen de bekende melancholieke deun van Toots Thielemans en mocht de oude rechercheur De Cock – met Cee-Oo-Cee-Kaa – achterhalen wie de moordenaar van dienst was. De populariteit van de serie was mede te danken aan het strakke stramien, waar twaalf seizoenen lang eigenlijk nooit van werd afgeweken.

„De kracht van De Cock was dat hij eigenlijk nooit enige ontwikkeling doormaakte”, stelt schrijver Peter Römer, zoon van oorspronkelijke De Cock-vertolker Piet én de schrijver van de boekenreeks sinds het verscheiden van geestelijk vader Appie Baantjer. „In het eerste boek is hij al af: je weet als lezer precies wat je aan hem hebt. Als acteur kan je daar eigenlijk heel weinig mee. Het is nog steeds heel knap dat mijn vader het zo lang interessant heeft weten te houden voor het publiek.”

Toch groeide een jaar of acht geleden bij Peter en zijn zoon Thijs het plan of het leuk zou zijn te ontdekken hoe dat ‘ronde’ personage De Cock ooit is geworden wie hij is. „Je zag bij de Britse inspecteur Morse ook dat zo’n prequel-verhaal heel goed uitpakte”, legt Römer uit. In eerste instantie werd er gemikt op alleen een bioscoopfilm, maar toen producent Millstreet Films aan boord kwam, werd ook gekozen voor een serie (de film omvat de eerste twee afleveringen) waarin een jonge De Cock in de grimmige jaren tachtig met vallen en opstaan het vak zou leren. Er waren drie strenge regels waar nooit van mocht worden afgeweken. „Appie Baantjer heeft ons ooit toen we de oude serie gingen maken laten zweren dat De Cock nooit een wapen draagt, hij vloekt niet en hij gaat nooit vreemd.”

Jonge kijkers binden

Producent Rachel van Bommel van Millstreet erkent dat het een lastige zoektocht was naar de juiste balans tussen de oude ingrediënten van de ‘reguliere’ Baantjer-reeks (waarvan nog steeds elk jaar twee nieuwe boeken verschijnen) en de modernere toon die de nieuwe serie moest krijgen. „De boeken van Baantjer hebben in Nederland een naamsbekendheid van bijna 100 procent, dus als je daar iets mee doet, gaat iedereen er een mening over hebben”, lacht ze. „We hebben heel bewust gekozen voor regisseur Arne Toonen, die eerder met bijvoorbeeld Dik Trom heeft bewezen Nederlands cultuurgoed naar de moderne tijd te kunnen vertalen.”

Productioneel was het een uitdaging om het Amsterdam van de jaren tachtig te reconstrueren. Maar voor de trouwe kijkers van de oude serie bleek het een voordeel dat de jonge Jurre de Cock (Waldemar Torenstra) juist in die periode in het vak rolde. „We merkten bij testviewings dat deze groep het leuk vindt veel uit die tijd te herkennen. En met de vlottere stijl van Arne hopen we ook jongere kijkers aan Baantjer te binden. Van de uitgeverij weten we sowieso dat tieners de boeken nog steeds prima weten te vinden.”

Hoewel RTL nog geen officieel groen licht heeft gegeven voor een tweede reeks, staan alle makers wel in de startblokken, erkent Van Bommel. „We hebben bijvoorbeeld het hele bureau Warmoesstraat nagebouwd; die set kunnen we zo weer ‘open’ gooien als we verder mogen gaan. De schrijvers hebben ook nog genoeg ideeën.”

Het eerste seizoen, dat vanaf maandag bij Videoland en RTL te zien is, kent een langere verhaallijn die zich onder meer rond de kroning van Beatrix in 1980 afspeelt. „Misschien gaan we uiteindelijk terug naar de meer losse afleveringen zoals in de oude serie het geval was. Al bieden bijvoorbeeld de vele grote ontvoeringszaken in de jaren tachtig meer dan genoeg stof voor grotere plots die zich uitstrekken over meerdere afleveringen.”

Baantjer: het begin is vanaf maandag 30 december te zien bij RTL en streamingdienst Videoland. Het nieuwste boek, De Cock en de kermis in de hel, verschijnt op 7 januari bij Uitgeverij De Fontein.