Rusland: hypersonische raket Avangard is in gebruik

Toen president Poetin vorig jaar de hypersonische raket presenteerde, vergeleek hij die met „een meteoriet, een vuurbal”.
De Russische president Poetin bezocht in december 2018 het militaire controlecentrum waar een test van de Avangard-raket werd gevolgd.
De Russische president Poetin bezocht in december 2018 het militaire controlecentrum waar een test van de Avangard-raket werd gevolgd. Foto Mikhail Klimentjev/Sputnik/AFP

Het Russische leger heeft de hypersonische raket ‘Avangard’ in gebruik genomen. Dat heeft Defensieminister Sergej Sjojgoe vrijdag bevestigd. Volgens president Vladimir Poetin heeft Rusland met het nieuwe wapensysteem een grote voorsprong op andere militaire machten, zoals de Verenigde Staten.

De Avangard is een intercontinentale raket, gewapend met een kernkop, die vele malen sneller gaat dan het geluid. Het systeem kan bovendien in een zigzaggende beweging naar het doelwit ‘glijden’ - anders dan een ‘gewone’ raket, die in een hoge boog valt en daarna niet van dat traject afwijkt. Door die wendbaarheid en snelheid is het nieuwe wapensysteem volgens Poetin „onverdedigbaar”; de raket zou gemakkelijk het Amerikaanse raketschild kunnen omzeilen.

Het was al langer bekend dat Rusland bezig was met de ontwikkeling van deze raket. Poetin presenteerde de Avangard in maart 2018 en stelde toen dat de raket „op zijn doel afstevent als een meteoriet, als een vuurbal”. In december van hetzelfde jaar werd een test uitgevoerd waarbij de raket een afstand van 6.000 kilometer aflegde en snelheden werden gemeten van ruim twintig keer de geluidssnelheid.

Toen deze week bekend werd dat de Avangard in gebruik zou worden genomen, vergeleek de Russische president dat wapenfeit met de technologische mijlpaal van de eerste satellietlancering door de Sovjet-Unie, in 1957. Het nieuwe wapensysteem is waarschijnlijk opgesteld bij een militaire eenheid in het zuidelijke Oeralgebergte, schrijft persbureau Reuters op basis van bronnen binnen het ministerie van Defensie. Daar werd ook de test uitgevoerd.

Meer landen werken aan ‘hypersonisch’ arsenaal

Rusland is overigens niet het enige land dat hypersonische wapens ontwikkelt. Ook China werkt aan nieuwe, snelle wapensystemen. Uit een rapport van de Congressional Research Service, een publieke denktank die onderzoeken uitvoert voor het Amerikaanse Congres, bleek in juli van dit jaar dat de Verenigde Staten sinds „de vroege jaren 2000” werken aan hypersonische wapensystemen (pdf).

Sommige analisten hebben hun twijfels bij het voordeel dat deze wapens brengen: hoewel de enorme snelheden die zijn gemeten een strategisch voordeel zouden kunnen opleveren (de vijand heeft minder tijd om te beslissen over een tegenaanval of verdediging), zou juist het zigzaggen van de raket ervoor zorgen dat het wapen aan snelheid verliest.

Lees ook: het interview met Daniel Ellsberg, de onthuller van de Pentagon Papers

In een verklaring aan persbureaus stelt het Amerikaanse leger op de hoogte te zijn van de paraatheid van de Avangard. Tegen persbureau Reuters zegt een woordvoerder van het Pentagon „niet in te gaan op de Russische claims” over de eigenschappen van het wapensysteem.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken bevestigt wel dat Amerikaanse wapeninspecteurs vorige maand een demonstratie van de hypersonische raket kregen in Rusland. Die presentatie was onderdeel van de transparantieafspraken tussen Rusland en de Verenigde Staten die onderdeel uitmaken van New Start, na het in dit jaar afgebroken INF-verdrag het enige nog geldende wapenverdrag tussen de twee nucleaire grootmachten. New Start, uit 2010, beperkt het aantal intercontinentale raketten in de wapenarsenalen. Het verdrag stamt uit 2010 en loopt in februari 2021 af. Analisten dringen erop aan dat de twee landen beginnen aan onderhandelingen over de verlenging van het verdrag.