Brieven

Brieven 28/12/2019

Top 2000

Hoeveel stemmen?

NPO Radio 2 mag de pretentie van De Lijst Der Lijsten waarmaken door, na twintig jaar, eindelijk eens openheid van zaken te geven. Zonder het Top 2000-feestje te willen bederven vraag ik mij af waarom per notering het exacte aantal uitgebrachte stemmen niet wordt vrijgegeven. Al jaren heb ik herhaaldelijk, ook intern, aangestuurd op deze transparantie. Ronkende records, strakke statistieken, protserige persberichten – maar de geloofwaardigheid wordt mijns inziens alleen maar gediend met openheid van zaken en een gedetailleerde verantwoording voor de rangschikking. Dat er met standen is gesjoemeld wordt met zoveel woorden ook gesuggereerd in het recent verschenen Het Grote Koffietafelboek. Om de integriteit te onderstrepen en om de schijn-tegen te ontkrachten, moet de NPO iedere twijfel wegnemen en het exacte aantal stemmen per Top 2000- notering naar buiten brengen.

interview

Ik wil die man zijn

In een interview zegt poolreiziger en journalist Bernice Notenboom (Nederland heeft dit jaar een wake-up call gehad, 21/12). „Je wilt niet dat ene vega-meisje zijn dat nooit vliegt.” Nu (1) ben ik een man, (2) eet ik deels vega, (3) vlieg ik nooit. Kortom, ik wil die man zeker wel zijn, ik ben daar zelfs trots op, en verafschuw mensen die door blijven vliegen.

Ministers

Niet opstappen

Zoals Rosanne Hertzberger afgelopen weekend schreef in haar column: met het symbolisch opstappen van Snel is niemand gebaat (Snel gaat weg, maar de problemen blijven, 21/12). We zijn toe aan een nieuwe definitie van ‘ministeriële verantwoordelijkheid’ : bij aantreden accepteer je de verantwoordelijkheid voor het opruimen van de shit die je voorgangers achterlieten. Zo is de nieuwe minister ècht verantwoordelijk. Dat je opstapt als je er zelf een potje van maakt, dat verandert niet.

Interviewbijlage

Witte mannen

Teleurgesteld las ik zaterdag de krant. Het jaar werd in interviews samengevat, tien mensen die het waard zijn om naar te luisteren kregen een groot podium. Maar wie waren die tien mensen? Voornamelijk witte mannen. Als 70 procent van de geïnterviewden man is, en 90 procent wit, wordt er blijkbaar nog altijd gedacht dat het witte patriarchaat ons het beste kan vertellen hoe de vork in de steel zit.

Klimaatprobleem

Activisme is nodig

Luuk van Middelaar ziet liever democratische overtuigingskracht dan een radicale, revolutionaire groene garde voor het oplossen van het klimaatprobleem (Pas op voor revolutie van groene garde, 20/12). Maar onze democratie werkt slecht. De lobby van vervuilende bedrijven is veel sterker dan die van ngo’s. Burgers krijgen geen gebalanceerde informatie: het CBS geeft bijvoorbeeld keurige staatjes van de inkomsten van de landbouw, maar niet van de kosten. En biodiversiteit en klimaat hebben weinig stem, in tegenstelling tot economische en sociale belangen. Democratische overtuigingskracht heeft nog nooit „krachten en belangen laten bewegen naar een schone planeet” – de wens van Van Middelaar. Beweging kwam altijd pas na een ramp: de ‘stille lente’ leidde tot een verbod op DDT, het leegvissen van de Noordzee leidde tot vangstquota. Of door activisme: het Naardermeer werd geen vuilnisbelt omdat natuurbeschermers een tegenoffensief organiseerden. Urgenda en MOB dwingen via rechtszaken af dat de overheid zich houdt aan de klimaat- en natuurafspraken. De ontkenning van de klimaat- en stikstofproblemen komt grotendeels voort uit een gevoel van maatschappelijke miskenning en financiële achterstand. De oplossing van deze problemen zal dus komen uit een combinatie van nog wat meer rampspoed, groen activisme en herverdeling van welvaart.

Stemmen (1)

Alle boeken lezen

Lucas Zandberg (Publieksprijs: test tenminste of iemand het boek gelezen heeft, 20/12) heeft helemaal gelijk dat stemmenwedstrijden voor boekenprijzen niets zeggen over de kwaliteit van het winnende boek. Hij stelt voor te controleren of de stemmer het boek waarop hij stemt wel gelezen heeft. Ik zou daarin nog verder willen gaan: pas als je alle genomineerde boeken hebt gelezen, mag je stemmen. Alleen dan kun je immers je favoriet kiezen.

stemmen (2)

Kijk naar oplage

Leuk idee, maar waarom überhaupt stemmen (Publieksprijs: test tenminste of iemand het boek gelezen heeft)? Het is nog veel simpeler om te kijken welk boek de hoogste oplage haalde. En misschien wint er dan een boek dat weinig tot geen kwaliteit heeft. Is dat erg? Nee.

Urgenda-vonnis

Schouders eronder

Zullen we stoppen met zeuren, jengelen en tegenstribbelen? Zullen we met z’n allen onze verantwoordelijkheid nemen? Zullen we samen onze schouders eronder zetten en aan de slag gaan? We zijn een samenleving en een rechtstaat. Laten we dus samen netjes dat vonnis uitvoeren. En nee, dat zal niet makkelijk en vanzelfsprekend zijn. En ja, dat gaat wat kosten. En nee, we gaan niet 1-2-3 resultaten zien. En ja, iedereen zal wát moeten inleveren. Lichte lasten voor de lichtere schouders en zware lasten voor de zwaardere schouders. Het is tenslotte kersttijd. Bij deze een warme oproep aan alle burgers, boeren, bedrijven, banken, bestuurders en andere belanghebbenden en buitenbeentjes in Nederland: laten we de handen in elkaar slaan en samen die uitstoot naar beneden halen. Er is immers geen alternatief. Makkelijker kunnen we het niet maken, mooier des te meer, als we allemaal een beetje minderen.

Correcties & aanvullingen

Ghana

In ‘Je moet weten waar je vandaan komt’ (21/12, p. 20-21) stond dat aan de kust van West-Afrika onder anderen Portugezen, Britten en Nederlanders tussen de 12 en 25 miljoen Ghanezen „tot slaaf” hadden „gemaakt”; dat moest zijn: als slaven vastgehouden.