Culinair ABC van de jaren 10

Wat eten we? Het decennium waarin de meerderheid flexitariër werd.

Foto Getty Images

Avocado. Basisvoedsel van de millennial.

Brood. Verguisd en verafgood. Halverwege de jaren 10 durfde bijna niemand meer een boterhammetje te eten. Inmiddels ‘mag’ brood weer. Mits met mate. En met zuurdesem.

Cronut. Kruising tussen croissant en donut, in 2013 uitgevonden door een New Yorkse bakker en meteen een rage. Staat hier symbool voor alle over-de-top-vet-met-suiker-mengsels die sindsdien trending werden, van regenboogbagels tot freakshakes.

Dieetboeken. Gingen die in de jaren 0 nog over afvallen – remember Sonja Bakker – nu vertellen ze ons hoe we fit/gezond/100 kunnen worden. Wat hetzelfde bleef is dat ze als warme broodjes over de toonbank gaan.

Eetbeleving. Geen restaurantbezoek kan meer zonder. Zucht.

Fermenteren. Van kimchi tot kombucha, we brouwen wat af in onze vinexkeukentjes.

Groente. Verruilde zijn bijrolletje op het bord – een sufgekookt hoopje náást dat grote stuk vlees – voor een hoofdrol.

Hummus. De pesto van de jaren 10.

Instafood. Wie eet er nog weleens buiten de deur zónder een foto van zijn bordje te posten?

Janny. Kijkcijferkanon van kooktelevisiehit Heel Holland Bakt. Wie houdt er niet van Janny?

Karamel-zeezout. Gaap.

Lokaal. Eigen voedsel eerst. Al tien jaar op elke foodtrendlijst.

Melkvervangers. Planten zijn de nieuwe koeien.

No waste. In 2010 werd per huishouden 48 kilo aan voedsel weggegooid. In 2019 staat de teller op 34,4 kilo. Het doel – 50 procent minder voedselverspilling in 2030 – komt in zicht.

Obsessie. Als in: ergens in de loop van dit decennium zijn we geobsedeerd geraakt door voedsel. Als in: op het ongezonde af.

Plantaardig. „Eat food, not too much, mostly plants”, schreef de Amerikaanse voedselactivist Michael Pollan in 2009. En dat deden we, steeds meer.

Quinoa. Van obscuur reformspul tot cultgraan. Werd wereldwijd zo populair dat de Peruaanse en Boliviaanse verbouwers zich hun eigen basisvoedsel niet meer konden veroorloven.

Ramen. De sushi van de jaren 10.

Suiker. Dit decennium definitief gedemoniseerd.

Thuisbezorgd. Het afgehaald van de jaren 10.

Uit elkaar getrokken varken, ook wel bekend als pulled pork. Steeds vaker geplantificeerd tot pulled jackfruit.

De Vegetarische Slager. Opgericht in 2010. Eind 2018 nam Unilever het bedrijf over voor een bedrag dat naar schatting de 30 miljoen oversteeg. Nog even en vegetarische speckjes domineren de wereld.

Wijn. We drinken het nog steeds, maar we mogen het niet meer van de Gezondheidsraad. Zelfs niet dat ene glaasje.

FleXitariër. Het was even wennen aan de term, maar volgens het Voedingscentrum noemt inmiddels 55 procent van de Nederlanders zich flexitariër.

Yotam Ottolenghi. Leerde ons met zijn boek Plenty (2010) groenten, granen en granaatappelpitten eten.

Zonder. Brood zonder gluten, taart zonder suiker, gedestilleerd zonder alcohol. Melk zonder melk. Vlees zonder vlees. Alles bleek in het afgelopen decennium zonder alles te kunnen.