Foto Merlijn Doomernik

Interview

‘Trump, alweer! Populisme, alweer!’

Intussen thuis Brian Burgoon (54) is bezorgd over de levensomstandigheden van mensen. Zoon Max (20) vindt het klimaat belangrijker.

Wat is je eerste politieke herinnering? Met die vraag begint de van oorsprong Amerikaanse hoogleraar Brian Burgoon (54) bijna elk jaar zijn colleges over politieke economie aan de Universiteit van Amsterdam. Door de tijd verschoof het thema van de antwoorden van economie naar veiligheid, en nu hoort hij steeds vaker: het klimaat.

Voor hemzelf waren het de openbare verhoren rond Watergate. Als kind zat hij erop te wachten voor de televisie in de woonkamer van zijn ouders. „Ik dacht dat er een soort wedstrijd met boten kwam. Je kunt je voorstellen hoe teleurgesteld ik was toen dat maar niet begon.”

De eerste politieke herinnering van zijn zoon Max Burgoon (20) dateert van een vroege ochtend in november 2008. „De eerste zwarte president van de VS was gekozen, iedereen had het erover. Maar ik had geen referentiepunt voor de betekenis daarvan. Dat kreeg ik pas toen Trump president werd.”

Obama of Trump, voor Max is het op dit moment niet het belangrijkste onderwerp. Klimaatverandering is zijn grootste zorg, „omdat niemand weet wat de klimaatproblematiek precies omvat”. Hij maakt zich zorgen – maar niet elke dag. „Het is zo’n sluipend, onzichtbaar probleem. Dat is ook het gevaar, dat we het vergeten. Trump laat elke dag wel van zich horen, maar het klimaat niet.”

Die zorgen deelt hij met zijn vrienden, met wie hij studeert aan University College Utrecht. Veel van hen zijn lid van Extinction Rebellion, een actiegroep die aandacht vraagt voor klimaatverandering en het verlies van biodiversiteit. Max is geen lid; ook al bewondert hij de beweging, ze gaan hem soms iets te ver. „Ik was een keer bij een bijeenkomst waarop ze twee minuten stilte hielden voor de klimaatcrisis. Die ernst schrikt mensen af, denk ik.”

Lees ook: Terugkeer van het recht van de sterkste

De zorgen om het klimaat heeft hij niet van zijn vader. Brian maakt zich meer zorgen over de economische veiligheid: „Vooral mensen die kwetsbaar zijn en veel kwijtgeraakt zijn tijdens de economische crisis. Zij worden ook harder getroffen door milieumaatregelen dan de hogere klassen van de samenleving.”

Als ze samen naar het nieuws kijken, wordt het contrast tussen wat vader en zoon opvalt zichtbaarder. Dan zegt Brian: „Trump, alweer. Populisme, alweer.” En roept Max: „Klimaatverandering, alweer.” Brian denkt dat hier sprake is van een kleine generatiekloof. „Ik ben van een generatie die begrijpt wat de gevolgen zijn geweest van internationale samenwerking en verbinding in de wereld. Het milieu bungelde altijd als het zwaard van Damocles boven ons hoofd. Mijn generatie wist al geruime tijd van het broeikaseffect, maar we waren er desondanks niet mee bezig. De generatie van mijn zoon is dat juist wel.”

Dat komt doordat Max ermee is opgegroeid, zegt hij. „Het onderwerp werd al in Het Jeugdjournaal besproken en sindsdien alleen maar herhaald.” Hetzelfde verhaal, keer op keer. Inmiddels voelt het alsof er al die jaren niets is veranderd. „Het is frustrerend dat er nog altijd te weinig aan wordt gedaan. Dan stapt er wéér een land uit het Parijs-akkoord. Daar kon ik me over opwinden, maar inmiddels voel ik me vooral machteloos.”

Max zou volgens zijn vader eerder kiezen voor het klimaat dan voor mensen. Ook als dat economische onzekerheid tot gevolg heeft. Max: „Het is heel makkelijk om het klimaatprobleem voor ons uit te schuiven omdat we de directe gevolgen niet meteen merken. Het is het probleem van de toekomst, omdat we druk zijn allerlei problemen van het nu op te lossen.”

Terwijl Brian juist goed zou letten op de banen en levensomstandigheden van mensen, die bij klimaatmaatregelen onder druk kunnen komen te staan, met mogelijkerwijs economische crises, opkomend populisme, nationalisme en xenofobie tot gevolg. „Als je écht iets wil doen om klimaatverandering tegen te gaan, dan moet je niet op nationalistische of populistische partijen stemmen.”