Ongemak over menselijke katten die zingen en dansen in ‘Cats’

Cats De wereld viel over hem heen na de eerste beelden in juli 2019 van zijn filmversie van de musical ‘Cats’. Tot afgelopen weekend bleef regisseur Tom Hooper sleutelen. „De kritiek heeft ons een les geleerd.”

Judi Dench als Old Deuteronomy in Cats.
Judi Dench als Old Deuteronomy in Cats. Foto Universal Pictures

Zelden zal de trailer voor een nieuwe film zo veel afkeer hebben opgeroepen. Enkele snel gemonteerde beelden, alles bij elkaar niet meer dan twee en een halve minuut, waren deze zomer genoeg om de verfilming van de wereldberoemde musical Cats, die wereldwijd in première is gegaan, al bij voorbaat in een kwaad daglicht te stellen. De sociale media draaiden overuren, toen de trailer half juli op het net verscheen. Alom werd afschuw uitgesproken over de menselijke katten die hier zingend en dansend te zien waren – met hun harige gezichten, hun zonderlinge schmink en hun vachten van computergestuurd bont.

Francesca Hayward als Victoria en Robbie Fairchild als Munkustrap.

Foto Universal Pictures

Dat kwam hard aan bij de makers, te meer omdat ze moesten toegeven dat de kritiek niet geheel ongegrond was. Ze zagen zich halsoverkop gedwongen tot ingrijpende aanpassingen in het eindresultaat. „Ik geloof wel dat de kritiek ons een les heeft geleerd”, zei regisseur Tom Hooper (The King’s Speech, Les Misérables) in The Times. „Het probleem van de trailer was dat de gezichten verloren waren gegaan in de computereffecten. Dus in augustus ben ik teruggegaan naar de originele ontwerpen en veel van de commentaren hebben me de weg gewezen bij wat ik deed.”

Elke song is het zelfportret van een van de katten

Maar deze ingrepen brachten hem – en de vele honderden technici die hem terzijde stonden – wel in tijdnood. Toen de filmmaatschappij half december in Londen een voorvertoning voor de internationale pers organiseerde, was Cats nog niet eens helemaal klaar – een week voordat de productie in een groot aantal landen in première zou gaan. De journalisten werd met klem verzocht hun oordeel nog niet te baseren op deze onaffe versie. En bij de interviews, na de voorvertoning, kon regisseur Hooper niet aanwezig zijn. Vermoedelijke reden: geen tijd. Veel te druk met de allerlaatste aanpassingen.

Taylor Swift als Bombalurina.

Foto Universal Pictures

21 jaar succes

Cats stond al heel lang op de lijstjes van theatermusicals die zich ooit voor een verfilming zouden kunnen lenen. De show ging in 1981 in Londen in première en werd daar 21 jaar lang elke avond gespeeld. Het succes op Broadway was navenant, net als in vele andere landen (zoals Nederland). Geen wonder dat de filmindustrie begerig toekeek; wie van zo’n theatersucces een film zou maken, leek verzekerd van een miljoenenpubliek. Al in 1993 noemde componist-producent Andrew Lloyd Webber het „vrijwel zeker” dat er een animatiefilm op basis van Cats zou komen. En later werd bekend dat Steven Spielberg de musical wilde verfilmen.

Lees meer over de poëzie-achtergrond van Cats: De zwierige kunstjes van zingende katten

Van beide projecten is nooit iets terechtgekomen. Pas de laatste digitale innovaties maakten het mogelijk de film te maken waarvoor Lloyd Webber het groene licht wilde geven.

Cats is een wonderlijk fenomeen. De show is gebaseerd op het uit 1939 daterende Old Possum’s Book of Practical Cats , waarin de dichter T.S. Eliot allerlei verschillende kattentypes beschreef. Op rijm, in losse gedichten, zonder plot. Lloyd Webber zette die gedichten op vrolijke muziek en verzon een rode draad: elke song is het zelfportret van een van de katten die in aanmerking willen komen voor een volgend leven. Elke song is een auditie.

Idris Elba als Macavity en Francesca Hayward als Victoria.

Foto Universal Pictures

Cat school

Het feit dat al die katten zulke verschillende types zijn, gaf de filmmakers het alibi een uiterst uiteenlopend gezelschap acteurs, dansers en zangers samen te stellen. Van de eerbiedwaardige tachtigers Judi Dench en Ian McKellen tot en met de als actrice debuterende Royal Ballet-soliste Francesca Hayward, de comédienne Rebel Wilson, American Idols-winnares Jennifer Hudson en de zingende liedjesmakers Taylor Swift en Jason Derulo.

Tijdens de interviews in een Londens hotel vertelden de spelers honderduit over de speciaal opgerichte cat school waar ze drie weken lang hadden getraind om zich zo goed mogelijk als katten te bewegen. „Dit was totaal niet vergelijkbaar met de lessen die je op een toneelschool krijgt”, zei Rebel Wilson. „En in de rest van je acteercarrière heb je er niets aan. Maar ik vind het resultaat heel artistiek.” Verder hielden ze zich op de vlakte over het eindresultaat.

Lees ook de NRC-recensie:Film ‘Cats’ maakt van zingende poezen vreemde creaturen

Maar toen de film een week later in Amerika en Groot-Brittannië in première ging, oogstte het hybride uiterlijk van deze mensachtige katten alom rampzalige kritieken. Afgelopen weekend is zelfs nog met spoed een extra herziene versie van Cats („met enkele verbeterde visuele effecten”) naar de Amerikaanse en Britse bioscopen gestuurd. Met het dringende verzoek de eerdere versie niet meer te vertonen.

Jennifer Hudson als Grizabella.

Foto Universal Pictures