Brieven

Brieven 24/12/2019

Roman Polanski

Ethiek of esthetiek

Kan kunst fout zijn? Die vraag dwarrelt door mijn hoofd na het lezen van Coen van Zwols column over de recente film van Roman Polanski, J’Accuse (Mogen we de nieuwe Polanski nog zien?, 18/12). De distribiteur Cinéart brengt zijn nieuwste film niet uit in Nederland. Reden: de seksuele relaties van de cineast met (zeer) jonge meisjes maakt zijn werk besmet.

Keur ik stilzwijgend Polanski’s voorkeur voor minderjarigen goed, door naar zijn films te kijken? Vergeef ik Harvey Weinstein door zijn producties te huren en te bekijken? Kan ik nog onbekommerd genieten van kunst uit de ‘Gouden Eeuw’ nu deze periode in een ander, minder glorieus, perspectief is komen te staan? Kortom: bepaalt het morele kompas van de maker of kunst ethisch acceptabel is? Sterker nog, is kunst wel een kwestie van esthetiek? Wat mij betreft is de kunstuiting zelf het onderwerp van de beoordeling. Als we ons laten leiden door de morele en ethische opvattingen van de kunstenaar, dan kan er nog weleens wat kunst afvallen.

Archeologie

Foxholes geen mirakel

„Is het geen mirakel dat de foxholes er na 75 jaar nog steeds zijn”, vraagt Karel Knip zich af (Verstijfd en ziek maar goed doorvoed, 21/12). Nee, het is geen wonder dat in de Ardennen nog sporen liggen van Amerikaanse schuttersputjes: op veel plaatsen zijn in het landschap nog sporen uit de Tweede Wereldoorlog te zien. Al meer dan tien jaar wordt in Nederland gericht archeologisch onderzoek gedaan naar resten uit de Tweede Wereldoorlog. Had Knip een archeoloog met deze specialisatie gevraagd, dan had hij gehoord dat resten van Amerikaanse schuttersputten volop te zien zijn in de bossen bij Nijmegen, in kaart gebracht door amateurarcheologen. Of hij had bij Oosterbeek de door Britse parachutisten gegraven gaten kunnen bezoeken. Of de vele resten van loopgraven en schuttersputten in de duinen, sporen van de Duitse Atlantikwall. Al deze sporen vormen littekens van de oorlog. Het zijn archeologen die deze stille getuigen kunnen laten spreken.

archeoloog, Urgenda

Lauwe reacties

Het is een gotspe dat burgers de overheid via de rechter moeten dwingen zich aan haar eigen doelstellingen te houden (Hoogste rechter dwingt kabinet tot meer CO2-reductie, 20/12). En dat politici zich dan hardop afvragen of het wel terecht is dat de rechter op de stoel van de politiek gaat zitten. Als de politiek zou doen wat zij moet doen, namelijk vastgestelde doelen omzetten in beleid, dan was de gang naar de rechter niet nodig geweest. En weer zijn de reacties van de eerstverantwoordelijke ministers Rutte en Wiebes lauw: we zullen ons best doen. Tijd voor een brede klimaatbeweging.

Top 2000

Vrouwenquotum graag

Vandaag zag ik de nieuwe Top 2000. De lijst der lijsten. Ik ging op zoek naar de best genoteerde vrouwenstemmen. Helaas. Het was nog net iets slechter gesteld met de vrouwen in de Top 2000 dan afgelopen jaren. Ellen Foley is terug als hoogste vrouwenstem op nummer 35. Nota bene als sidekick van Meat Loaf in ‘Paradise by the Dashboard Light’. Wel lager dan vorig jaar. Op nummer 38 hoorde ik de eerste solozangeres, Claudia de Breij. Vorig jaar nog eerste vrouw. Eveneens gezakt. Verderop in de lijst hoorde ik vrouwelijke supersterren als Lady Gaga, Adele en Amy Winehouse. En ook vocale grootheden als Agneta (ABBA) en Stevie Nicks (Fleetwood Mac) kwam ik pas tegen wanneer ik zeer geduldig de lijst door scroll. Wanneer wordt er nu eindelijk een vrouwenquotum ingesteld voor de Top 2000?

Correcties/aanvullingen

Derk Wiersum

In het artikel De plek, advocatenkantoor in Amsterdam (21/12, Interviewbijlage, p. 39) wordt gemeld dat Derk Wiersum geen extra beveiliging wilde. Daar had moeten staan dat Derk Wiersum geen extra persoonbeveiliging kreeg.