Een nieuwkomer op het Beursplein

Deze rubriek belicht iedere maandag ontwikkelingen op de beurs. Deze week: degraderen uit de AEX.

Eens in de zoveel tijd worden de beursbarometers weer eens goed opgeschud. Dan kukelt er een fonds de AEX of AMX uit, om plaats te maken voor een rijzende ster. Of er verschijnt vanuit het niets een nieuwkomer op het beursplein, vaak met argusogen bekeken door de gevestigde orde.

Vandaag is weer zo’n dag. De kapitaalkrachtige techinvesteerder Prosus, in de jaren 90 afgesplitst van de Zuid-Afrikaanse mediareus Naspers, maakt koud drie maanden na zijn eerste notering op de Amsterdamse effectenbeurs promotie. Het bedrijf is, meteen bij de eerstvolgende herijking, opgeschoven naar de belangrijkste graadmeter, de AEX. Daarin zijn alleen de 25 grootste en meest verhandelde beursbedrijven in Nederland welkom.

Het is nota bene maaltijdbestelsite Takeaway van de jonge selfmade miljonair Jitse Groen die plaats moet maken. Prosus en Takeaway zijn op dit moment verwikkeld in een verwoede strijd om de Britse maaltijdbezorger Just Eat, wat gepaard gaat met enig moddergooien.

Domino-effect

Met stip binnenkomen in de AEX is iets wat niet bijster vaak gebeurt, vertelt Albert Siepel, die als indexdesigner bij beursuitbater Euronext dagelijks werkt aan de samenstelling van beursindexen. „Het is pas voor het eerst sinds ABN Amro in november 2015 dat een nieuw fonds meteen na een herberekening de AEX binnenkomt. Dat zorgt direct voor een domino-effect.”

Daarmee doelt hij op de degradatie van Takeaway naar de Midkap-index, die 25 middelgrote fondsen bevat. Daardoor moet navigatiebedrijf TomTom – toch ooit de trots van Nederland – weer een divisie lager uitkomen, in de AScX, ook bekend als de smallcap-index.

Zorgt dat voor opschudding? Of heeft het bestuur van een beursgenoteerd bedrijf heel andere kopzorgen? „Het is meer een afspiegeling van je succes”, zegt beursanalist Corné van Zeijl, van vermogensbeheerder Actiam. „TomTom drijft nu op de belofte van zelfrijdende auto’s. Dat is nu nog slechts een belofte, maar bij succes schiet het bedrijf zo terug omhoog. Daarom denk ik ook niet dat Jitse Groen zich grote zorgen maakt.”

Naast succes spelen meer factoren mee bij de vaststelling wie in de AEX mag ‘uitkomen’. Simone Huis in ’t Veld, de kersverse baas van Euronext: „De regels worden steeds een beetje bijgeschaafd, door nieuwe wet- en regelgeving en de veranderende tijdgeest.” Euronext heeft daarvoor een stuurgroep van zeven externe experts opgericht die de herweging en nieuwe regels goedkeuren. „Daar zitten mensen uit alle relevante sectoren een tijdlang in.”

Een recent voorbeeld van een regel waar discussie over was: het al dan niet opnemen van aandelen met een koers lager dan 1 euro. Indexdesigner Siepel: „Een heel oude regel, bedoeld om bedrijven met liquiditeitsproblemen of te grote prijsschommelingen uit te sluiten van de AEX. Maar daar bleek in de praktijk geen sprake van, en dus is de regel in overleg met de markt geschrapt.”

En eenmaal opgenomen in de AEX, wat levert dat een bedrijf als Prosus op? Van Zeijl: „Er zijn koerseffecten. Maar die treden vooral op rond het moment van aankondiging, omdat handelaren dan alvast aandelen inkopen. Zij weten namelijk dat de indexfondsen later ook moeten kopen, wat de prijs ook is.” Toch valt het effect verhoudingsgewijs mee. Bij grotere beursgraadmeters als de Amerikaanse S&P-500 blijken zulke koerseffecten veel groter.

Van Zeijl: „Als bedrijf is het leuk dat je in de AEX zit, maar vergeleken met dat soort graadmeters is het zeker voor internationale beleggers toch wel de Mickey Mouse-index.”