Amerikaanse sancties treffen Nord Stream 2

Gasverbinding Het Nederlands-Zwitserse bedrijf Allseas stopt met de aanleg. Dat zorgt voor grote onzekerheid over wanneer de pijplijn wordt voltooid.

Het Nederlands-Zwitserse bedrijf Allseas heeft zijn werkzaamheden aan de omstreden Russische pijpleiding Nord Stream 2 per direct stilgelegd, om te voorkomen dat het getroffen wordt door kersverse Amerikaanse sanctiewetgeving. Dat heeft het bedrijf zaterdag in een korte verklaring bekendgemaakt.

Lees ook onze serie over Nord Stream 2: Splijtzwam in Europa

Door de stap is een snelle afronding van de bijna 10 miljard euro kostende pijpleiding onzeker geworden. Allseas (740 werknemers, omzet 74 miljoen in 2017) is een belangrijke partner bij de bouw ervan. Andere bedrijven die betrokken zijn, waaronder Shell en het Franse Engie, kunnen ook geraakt worden door de Amerikaanse sanctiewetgeving.

Rusland hoopte Nord Stream 2 binnen enkele maanden klaar te hebben. De pijpleiding, die via de Oostzee van Rusland naar Duitsland gaat, zou Russische gasleveranties aan Europa aanzienlijk moeten vermeerderen.

De sanctiewet, die door president Trump vrijdag werd ondertekend en het mogelijk maakt straffen op te leggen aan bedrijven die meewerken aan de pijpleiding, veroorzaakt ook nieuwe spanningen tussen Washington en Europese landen, vooral Duitsland. Bondskanselier Angela Merkel reageerde kritisch op de Amerikaanse wet. Zij noemde die een „inmenging in interne aangelegenheden”.

De Nederlandse minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken, VVD) reageerde zondag tegen De Telegraaf eveneens ontstemd: „Het kan niet zo zijn dat een ander land ons vertelt waar wij onze energie vandaan halen.” Voor Nederland is het van toenemend belang dat er voldoende gas uit andere landen binnenkomt, nu de gaswinning in Groningen in 2022 wordt gestaakt.

De Amerikanen, die zelf ook graag gas leveren aan Europa, is de Russische pijpleiding al langer een doorn in het oog. Trump zegt te vrezen dat vooral Duitsland, Europa’s grootste economie, zich veel te afhankelijk maakt van Russisch gas – iets waarvoor veel Europese landen een aantal jaar geleden zelf ook nog bevreesd waren. In het verleden deinsde Rusland er niet voor terug de Europese afhankelijkheid van zijn gas als chantagemiddel te gebruiken.

Trump zegt ook dat Moskou met de pijpleiding Oekraïne probeert te verzwakken. Via dat land wordt nu veel Russisch gas naar Europa vervoerd en daar krijgt Oekraïne een vergoeding voor. Met Oekraïne heeft Rusland een gespannen relatie sinds de annexatie van de Krim in 2014. Wel hebben beide landen dit weekend juist een deal gesloten waardoor er de komende vijf jaar Russisch gas via Oekraïens grondgebied naar Europa wordt getransporteerd. Die overeenkomst wordt gezien als een mogelijke opmaat naar een verbetering van de betrekkingen.

De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov liet zondag tegenover persbureau Interfax weten Nord Stream gewoon te zullen voortzetten. Ook een woordvoerder van het project zei dat de overgebleven bedrijven de pijpleiding „zo snel als mogelijk” zullen afronden.

Allseas, dat gespecialiseerd is in de aanleg van pijpleidingen onder water en geleid wordt door Nederlander Edward Heerema, vindt het voorlopig echter „niet verstandig” om met de werkzaamheden door te gaan. Het bedrijf riskeert dan bijvoorbeeld uitgesloten te worden van opdrachten in de VS, een van de belangrijkste markten voor de gassector.