Blok: Rusland probeert EU-lidstaten tegen elkaar uit te spelen

In een brief aan de Tweede Kamer waarschuwt minister Blok dat Rusland actief probeert verdeeldheid binnen de EU te zaaien en de NAVO te verzwakken.
Minister Stef Blok waarschuwt in een brief zondag voor Russisch beleid om het westen te ondermijnen.
Minister Stef Blok waarschuwt in een brief zondag voor Russisch beleid om het westen te ondermijnen. Foto Milan Kammermayer/EPA

Rusland probeert waar mogelijk EU-lidstaten uit elkaar te spelen en de NAVO te verzwakken. Daarvoor waarschuwt minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken, VVD) in een zondag gepubliceerde ‘Ruslandstrategie’. Toch pleit de minister voor „dialoog en selectieve samenwerking” met Moskou, vooral op economisch vlak.

De Ruslandstrategie volgt na een motie van de Kamerleden Kees Verhoeven (D66) en Chris Stoffer (SGP), die Kamerbreed werd gesteund. De brief werd eerder deze week al verwacht, maar uiteindelijk pas zondagavond gedeeld. De Tweede Kamer is momenteel met kerstreces.

Blok wijst op de zogenoemde hybride oorlogsvoering van Rusland door middel van desinformatie en spionage, en „Russische digitale dreigingen”. Zo probeerden Russische hackers de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag te hacken in 2018. Nederland is volgens Blok „een interessant doelwit” voor spionage, onder meer vanwege het voortdurende onderzoek naar MH17.

Lees het interview met de Amerikaanse historicus Timothy Snyder: ‘Onze democratie is niet meer vanzelfsprekend’

Afschrikking

Al in 2015 werd de Nederlandse politiek gewaarschuwd dat de relatie met Moskou in korte tijd moeizamer is geworden. Kort daarvoor was de Krim geannexeerd en besloot Rusland separatisten in Oost-Oekraïne te steunen. Die trend heeft zich volgens de minister doorgezet. Nederland heeft in 2018 Rusland al mede-aansprakelijk gesteld voor de MH17-ramp, een „zwaarwegende stap” volgens Blok. De minister noemt in verband met het MH17-onderzoek niet expliciet dat het Joint Investigation Team (JIT) ook kijkt naar mogelijke betrokkenheid van vertrouwelingen van de Russische president Poetin. Moskou weigert samen te werken met het door Nederland geleide onderzoek en wil geen verdachten overdragen.

In de brief schrijft Blok verder dat Rusland zich op militair vlak verder ontwikkelt. „Rusland is de afgelopen jaren voortgegaan met op grote schaal te investeren in militaire capaciteiten en afschrikking.” Zo ontwikkelde Rusland een nieuwe grondgelanceerde kruisraket, wat volgens de minister heeft geleid tot het einde van het INF-verdrag, de overeenkomst tussen Moskou en Washington die nucleaire middellangeafstandsraketten verbood.

Wel is er volgens Blok een lichtpunt: westerse landen konden met Rusland in 2015 een deal bereiken over het nucleaire programma met Iran, wat aangeeft dat er soms ook samengewerkt kan worden met Moskou.