De martelgang van Vachier-Lagrave

Hans Ree

De Fransman Maxime Vachier-Lagrave is 29 jaar en staat vierde op de wereldranglijst. Ondanks zijn hoge positie heeft hij zich nooit weten te plaatsen voor het kandidatentoernooi. Vaak was hij dichtbij, maar steeds ging er net iets mis. In zijn boek Joueur d’échecs uit 2017 schreef hij: ,,Als ik iets betreur, één ding maar, is het dat ik er nooit in slaagde om in een kandidatentoernooi te spelen.’’ En aan het eind van het boek: ,,De geschiedenis is nog bezig om geschreven te worden. Ik zou het scenario graag corrigeren en de rol van bepaalde acteurs aanpassen. Om te beginnen de mijne!’’

Aan het begin van dit jaar zei hij dat het hele jaar voor hem in het teken zou staan van zijn strijd om in het kandidatentoernooi te komen, dat volgend jaar wordt gespeeld in Jekaterinenburg.

Vachier miste in de loop van dit jaar een paar kansen en zijn laatste kans is het Grand Prix-toernooi in Jeruzalem, dat nog bezig is. Als hij het zou hebben gewonnen, was hij in het kandidatentoernooi gekomen, maar in de halve finale werd hij uitgeschakeld door de Rus Jan Nepomniatsjtsji.

Maar dat was niet het eind voor Vachier. In het algemeen klassement van de Grand Prix stond hij nog een punt voor op Nepo, maar als die in de finale wint van de Chinees Wei Yi, komt Nepo in het kandidatentoernooi. Als hij verliest, is de plaats voor Vachier.

Na zijn nederlaag tegen Nepo verliet Vachier de plaats des onheils om thuis in Frankrijk voor de computer de voor hem bloedstollende finale te volgen. Die begint zaterdag en uiterlijk maandag kent Vachier zijn lot.

Vachier heeft een zeer beperkt openingsrepertoire. Het voordeel is dat hij alles weet, het nadeel dat zijn tegenstanders zich makkelijk kunnen voorbereiden. Maar als die met iets nieuws kwamen, bleek vaak dat Vachier dat al bestudeerd had. Deze keer niet.

Jan Nepomniatsjtsji - Maxime Vachier-Lagrave, Grand Prix Jeruzalem 2019

1. d4 Pf6 2. c4 g6 3. Pc3 d5 4. Pf3 Lg7 5. Db3 dxc4 6. Dxc4 0-0 7. e4 Pc6 8. Le3 Gebruikelijk is 8. Le2, waarna Vachier altijd het pionoffer 8...e5 9. d5 Pd4 10. Pxd4 exd4 11. Dxd4 c6 speelt. 8...Pg4 9. e5 Pxe3 10. fxe3 De laatste keer dat dit op het bord stond was in een partij uit 2009 van Dharma Tjiang, de tegenwoordige directeur van de KNSB. Zijn tegenstander Jan Willem de Jong deed toen 10...Pa5 11. Da4 c5, wat er goed uitziet. 10... Lg4 11. h3 Lxf3 12. gxf3 e6 13. h4 Pe7 14. f4 b5 15. Dc5 Pf5 16. Kf2 f6 17. Td1 b4 18. Dxb4 Tb8 19. Da3 fxe5 Nepo verwachtte 19...c5, waarna volgens hem een zware botsing zou volgen. 20. dxe5 De8 21. Lg2 Lxe5 De scherpe rekenaar Vachier rekent hier niet ver genoeg. 22. fxe5 Pxh4+ 23. Kg1 Pxg2

Zie diagram

Zwart had gezien dat hij na 24. Kxg2 Dc6+ 25. e4 Db6 26. Thf1 De3 genoeg spel voor het stuk zou krijgen. 24. Pe4 Maar hierna staat wit gewonnen. Zwarts Pg2 blijft gevangen en Pf6+ is een geweldige dreiging. 24...Td8 25. Tc1 Db5 26. De7 Td7 27. Pf6+ Txf6 28. Dxf6 Tf7 29. Dd8+ Tf8 30. Dxc7 Tf7 31. Dd8+ Tf8 32. De7 h5 33. Dxe6+ Kg7 34. Tc7+ Kh6 35. Txh5+ Kxh5 36. Dh3+ Zwart gaf op. Hij verliest zijn paard en zijn toren en gaat mat.