Analyse

Trump als derde president VS door Huis geïmpeacht

Afzettingsprocedure Democraten in het Huis klaagden president Trump aan voor machtsmisbruik en tegenwerking van het Congres.

Na een vergaderdag van zes uur heeft het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden woensdag gestemd voor impeachment van president Trump. Een meerderheid van het Huis nam moties met twee aanklachten aan: machtsmisbruik en tegenwerking van het Congres. Donald Trump is daarmee de derde president in de geschiedenis van de Verenigde Staten die geïmpeachet is.

Net als in de eerdere commissievergaderingen stonden beide partijen lijnrecht tegenover elkaar. Door afgevaardigden van beide partijen werd geciteerd uit de Bijbel en de Federalist Papers (exegese van de grondwet door drie van de opstellers).

Hun onderlinge verschillen stoelen niet op de weging van de ten laste gelegde feiten, maar op de erkenning van de waarachtigheid van die feiten. De Republikeinen weerspreken dat Trump de president van Oekraïne telefonisch vroeg onderzoek te doen naar de zoon van zijn mogelijke Democratische uitdager Joe Biden, en dat dit neerkomt op het inroepen van hulp van een buitenlandse mogendheid ten bate van zijn herverkiezing.

Het resultaat is de eerste vrijwel strikt partijgebonden impeachment. Alle Republikeinen stonden achter de president. Vier Democraten steunden de aanklachten niet. Wat betreft de beschuldiging van machtsmisbruik stemden Jeff Van Drew (New Jersey) en Collin Peterson (Minnesota) tegen. Bij die van belemmering van het Congres voegde Jared Golden (Maine) zich bij hen. Tulsi Gabbard, afgevaardigde voor Hawaï én een van de Democratische presidentskandidaten, onthield zich van stemming.

De vraag is wat er nu precies gebeurt. Gebruikelijk is dat het Huis de aangenomen articles of impeachment naar de Senaat stuurt, waar een proces over deze aanklachten wordt georganiseerd met de senatoren in de rol van jury. Maar Nancy Pelosi, voorzitter van het Huis en leider van de Democratische Partij, zei na afloop dat zij de stukken niet meteen naar de Senaat zal sturen. Zo gaf zij voeding aan een theorie dat de Democraten de procedure stilleggen totdat hun wensen voor de inrichting van het Senaatsproces worden ingewilligd.

De Democraten willen er een echt proces van maken, waar nieuwe getuigen kunnen worden opgeroepen. De Democratische leider in de Senaat, Chuck Schumer, wil vier naaste (ex)medewerkers van Trump oproepen, onder wie de gewezen veiligheidsadviseur John Bolton en de stafchef van het Witte Huis, Mick Mulvaney, de man die in een persconferentie toegaf dat militaire hulp aan Oekraïne inderdaad afhankelijk was gemaakt aan de toezegging voor Oekraïense medewerking aan het Biden-onderzoek.

De Republikeinse leider in de Senaat, Mitch McConnell, wees dat verzoek direct af. Democraten menen dat hij niet uit is op een serieus proces. McConnell verklaarde dat hij nauw samenwerkt met de juristen van het Witte Huis, zodat de Republikeinse senatoren op één lijn zitten met Trump. En hij zei dat hij „geen onafhankelijk jurylid” zal zijn in „dit politieke proces”.

Daarop deed Laurence Tribe, als jurist gespecialiseerd in de grondwet, in een opinieartikel in The Washington Post de Democraten de suggestie de articles of impeachment te gebruiken als hefboom om de Republikeinen te dwingen een eerlijk proces te voeren. Speaker Pelosi hield nadere vragen over die mogelijkheid woensdagavond nog af.