Libanon in gevaarlijk vaarwater na benoeming nieuwe premier

De nieuwe, tamelijk onbekende premier van Libanon, Hassan Diab, wacht een vrijwel onmogelijke taak. Het land verkeert in een zware economische crisis en het politieke evenwicht is er nog altijd zeer fragiel.

De nieuwe Libanese premier Hassan Diab.
De nieuwe Libanese premier Hassan Diab. Foto Hussein Malla/AP caption

Hassan Diab, een ingenieur en professor aan de American University of Beirut, is donderdag door Libanees president Michel Aoun gevraagd om een nieuwe regering te vormen nadat hij de benodigde parlementaire stemmen achter zich had gekregen. Diab volgt Saad Hariri op, die eind oktober het ontslag van zijn regering aanbood nadat in heel het land protest was uitgebroken tegen de politieke klasse, en tegen de corruptie en het wanbeheer dat daarmee wordt geassocieerd.

Met Diabs aanstelling komt een voorlopig einde aan de politieke impasse, maar niemand gelooft dat hij de verwachtingen zal kunnen inlossen van de betogers. Diabs regering wacht ook de ondankbare taak om impopulaire maatregelen te nemen om het hoofd te bieden aan de ergste economisch crisis die het land in decennia heeft meegemaakt.

Diab is een weinig bekende figuur – hij was minister van Onderwijs van 2011 tot 2014. Zijn voornaamste verdienste is dat hij een soenniet is. In het sektarisch bestel in Libanon moet de premier altijd een soenniet zijn, de president een christen en de voorzitter van het parlement een sjiiet.

Maar Diab heeft niet de steun van de brede soennitische gemeenschap: hij werd juist voorgedragen door de sjiitische partij Hezbollah en zijn bondgenoten: het sjiitische Amal en de christelijke partij FPM van president Aoun. De soennitische Toekomstpartij van de vertrekkende premier Hariri heeft gezegd dat zij niet zal deelnemen aan de regering van Diab.

Amerikaanse sancties

Daarmee komt Libanon in gevaarlijk vaarwater terecht. Het land wordt al jaren bestuurd door regeringen van nationale eenheid waarin alle partijen zetelden. Daarmee werd een fragiel evenwicht bewaard, vooral met betrekking tot de oorlog in buurland Syrië, waar Hezbollah meevecht aan de kant van het regime tegen voornamelijk soennitische opstandelingen.

Lees ook: Temidden van vrolijk protest kiepert Libanon de afgrond in

Een regering met het stempel van Hezbollah stelt Libanon ook bloot aan Amerikaanse sancties. De Verenigde Staten hebben zich tot dusver beperkt tot sancties tegen Hezbollah, dat door Washington als een terreurorganisatie wordt beschouwd. Zolang Hariri, als de man van Saoedi-Arabië en het westen, het gezicht was van de Libanese regering kneep Washington een oogje dicht voor de aanwezigheid van drie Hezbollah-ministers in de regering. Daar komt nu mogelijk verandering in.

Veel zal afhangen van wat voor regering Diab samenstelt. De betogers die sinds twee maanden op straat komen, eisen een regering van technocraten om de economische crisis op te lossen. Hariri was daartoe bereid, Hezbollah niet. De onderhandelingen over een nieuwe regering met opnieuw Hariri aan het hoofd zouden daarop zijn stukgelopen.

Diabs benoeming komt ook na enkele dagen van straatgeweld in Beiroet, waar de oproerpolitie hard optrad tegen de betogers. Een regering die gezien wordt als tegenstander van wat al de Libanese revolutie wordt genoemd, zou die harde aanpak kunnen voortzetten.