Kamer steunt deelname aan missie in Straat van Hormuz

Diplomatie De Tweede Kamer is het ermee eens dat Nederland vanaf februari voor een half jaar een patrouilleschip naar de Straat van Hormuz stuurt. Dat moet bijdragen aan vrije doorvaart van olietankers en andere schepen.

Foto EPA
Foto EPA

De Tweede Kamer stemt later deze donderdag met een ruime meerderheid in met deelname aan een militaire, maritieme missie naar de Straat van Hormuz. De Kamer gaat akkoord met de missie in de strategisch belangrijke wateren rond Iran, die onder leiding staat van Frankrijk en een jaar zal duren. Ook Denemarken doet mee.

„Landen kunnen kiezen om zich niet of wel te bemoeien met de rest van de wereld”, zei minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken, VVD) woensdag bij een debat over de Nederlandse deelname. „Dit kabinet kiest ervoor om het laatste te doen.”

De voltallige coalitie ondersteunt de missie, al sprak de ChristenUnie wel enige twijfel uit. Ook oppositiepartijen GroenLinks en PvdA stemmen in. Alleen de PVV en de SP zijn tegen.

Vanaf februari stuurt Nederland voor zes maanden een fregat naar de nauwe zeestraat in het Midden-Oosten, die grenst aan onder meer Iran en Oman.

De Kamer is tevreden over de keuze van de Nederlandse regering om zich niet aan te sluiten bij een Amerikaanse missie die ook naar het gebied gaat. De spanningen in die regio lopen al langer op en de VS worden gezien als een van de landen die de situatie op scherp hebben gezet: president Trump trok zich eenzijdig terug uit het nucleaire akkoord dat na jaren met Iran werd gesloten en stationeerde meer troepen in de regio. De spanning dreigde te escaleren toen in de zomer verschillende olietankers werden aangevallen in de Straat van Hormuz, waar ruim 20 procent van de wereldolieproductie doorheen vaart.

Agressieve daad

De belangrijkste reden om deel te nemen is dan ook „deëscalatie” zei Blok, en om het recht op vrije doorvaart te garanderen. „De ideale situatie is dat er na onze aanwezigheid geen aanslagen meer zijn en dat we een conferentie kunnen organiseren voor diplomatieke oplossingen van de huidige spanningen”, zei hij.

Veel partijen gingen mee in dat verhaal, zonder al te veel kritische vragen over de risico’s die aanwezigheid in de al gespannen regio met zich meebrengen. Nederland doet dan wel niet mee met de Amerikanen, maar dat is geen garantie dat Iran het sturen van een fregat niet als offensieve daad zal aanmerken, wierp onder meer de SP op. Blok suste dat bezwaar: „Ik heb mijn Iraanse collega gesproken en gezegd dat wij gaan deelnemen, dat we geen agressieve intenties hebben, maar dat we willen dat schepen daar veilig kunnen varen.”

Vooral over de invulling van het ‘diplomatieke spoor’ dat onderdeel is van de missie kwamen vragen van de oppositie. „Het feit dat wij deelnemen is eigenlijk de kern van dat diplomatieke spoor”, zei Blok daarover. ChristenUnie en PVV waren met name kritisch op de aandelen die Nederland neemt in ‘Instex’, het betalingssysteem dat is opgetuigd zodat landen handel met Iran kunnen blijven drijven, zonder dat ze de Amerikaanse sancties schenden.

„Iran schendt de afspraken uit het nucleaire akkoord, door toch uranium te verrijken”, zei Joël Voordewind van de ChristenUnie. „Dan is het wel gek om dat land te belonen door mee te doen aan Instex.”

Eind januari, voordat het Nederlandse fregat vertrekt, beloofden Blok en minister Ank Bijleveld (Defensie, CDA) de Kamer nog te voorzien van de laatste stand van zaken.