Europese uitspraak opsteker voor Catalaanse separatisten

Catalaanse kwestie Het Europees Hof van Justitie deelde donderdag een tik uit aan de Spaanse justitie: een prominente Catalaanse separatist in voorarrest had eerder dit jaar wel degelijk zijn zetel in het Europese Parlement mogen innemen.

De Catalaanse politicus Oriol Junqueras, voorman van de links-republikeinse Catalaanse nationalisten, werd in mei verkozen tot europarlementariër maar zit sinds eind oktober 2017 in een Spaanse cel.
De Catalaanse politicus Oriol Junqueras, voorman van de links-republikeinse Catalaanse nationalisten, werd in mei verkozen tot europarlementariër maar zit sinds eind oktober 2017 in een Spaanse cel. Foto GABRIEL BOUYS / AFP

Volgens het Europese Hof van Justitie had het gedetineerde Catalaanse separatistische kopstuk Oriol Junqueras afgelopen juni het recht om zijn zetel in het Europees Parlement in te nemen. De voormalig vicepresident van de regio Catalonië werd op 26 mei 2019 gekozen, maar het Spaanse Hooggerechtshof wilde hem niet vrijlaten om zijn Brusselse zetel in te nemen. Het EU-Hof bepaalt nu dat hij dit op basis van zijn immuniteit wel had mogen doen.

De Europese uitspraak is een opsteker voor de Catalaanse separatistische beweging en mogelijk ook voor de voortvluchtige ex-president Carles Puigdemont, die in België zit.

Junqueras en acht Catalaanse medestanders werden in het najaar van 2017 vastgezet voor hun rol bij het illegale afscheidingsreferendum van 1 oktober 2017 en de nasleep hiervan. Op 14 oktober dit jaar kreeg Junqueras dertien jaar cel wegens opruiing en malversaties met gemeenschapsgeld. Ook mag de politicus van de links-republikeinse partij ERC dertien jaar geen publieke functies vervullen.

Junqueras ging in beroep tegen de weigering van het Hooggerechtshof om zijn EP-zetel in te mogen nemen, waarna de zaak terecht kwam bij het Europese Hof. Dat stelde hem donderdag in het gelijk. De uitspraak betekent in de praktijk echter niet dat Junqueras uit zijn Spaanse cel vrijkomt: omdat hij dit najaar alsnog veroordeeld werd gaat de immuniteit inmiddels niet meer op. De Spaanse regering wilde donderdagochtend nog geen inhoudelijke reactie op de uitspraak geven.

Lees ook: Hoe politiek handelt de Spaanse rechter

Puigdemont hoopt op precedent

De uitspraak werd zeer nauwlettend gevolgd door Carles Puigdemont. De voormalig regio-president van Catalonië is sinds eind oktober 2017 op de vlucht voor de Spaanse justitie. Hij stond aan het hoofd van de regering die het verboden referendum organiseerde en op basis daarvan kortstondig de republiek Catalonië uitriep. Puigdemont werd net als Junqueras in mei dit jaar verkozen in het Europese Parlement, maar kon zijn plek niet innemen omdat hij daarvoor eerst langs een kiescommissie in Spanje moest.

De Spaanse justitie verdenkt Puigdemont eveneens van opruiing en malversaties, maar kon hem op basis van de wet niet bij verstek veroordelen. Spanje heeft België om zijn uitlevering gevraagd. Een beslissing daarover is onlangs uitgesteld omdat de Belgische rechters eerst van het Europese Hof in Luxemburg duidelijkheid willen hebben of Puigdemont immuniteit geniet. Het Europese Hof buigt zich daar begin volgend jaar over.