De afzettingsprocedure tegen president Trump tot nog toe

Tijdlijn impeachment Donald Trump ging woensdag de geschiedenisboeken in als derde Amerikaanse president die ‘impeached’ is, ofwel in staat van beschuldiging gesteld door het Huis van Afgevaardigden. Wat ging vooraf? En hoe nu verder?

Het onderzoeksrapport dat de Democraten in het Huis van Afgevaardigden begin december opstelden waarin ze uiteenzetten dat president Trump afgezet zou moeten worden wegens de Oekraïne-affaire.
Het onderzoeksrapport dat de Democraten in het Huis van Afgevaardigden begin december opstelden waarin ze uiteenzetten dat president Trump afgezet zou moeten worden wegens de Oekraïne-affaire. Foto Jon Elswick/AP

De inlichtingencommissie wordt ingelicht

De inlichtingencommissie wordt vertrouwelijk ingelicht dat een klokkenluider binnen de Amerikaanse inlichtingendiensten intern alarm heeft geslagen over een telefoongesprek van president Trump met een andere regeringsleider. Al snel lekt ook naar de pers uit dat het om een gesprek met de Oekraïense president Zelensky gaat.

Onderzoek naar mogelijke impeachment

Na deze onthullingen kondigen de Democraten in het Huis van Afgevaardigden op aan een onderzoek te openen naar het mogelijke impeachment van Trump. De oppositiepartij heeft in het Huis sinds begin dit jaar een solide meerderheid die haar hiertoe in staat stelt.

Witte Huis zal niet meewerken

Het Witte Huis meldt per brief dat Trump niet zal meewerken aan het impeachmentonderzoek in het Huis. Dat onderzoek is „ongeldig”, „onwettig”, „oneerlijk”, „zonder precedent” en „zonder basis”, stelt de hoogste juridisch adviseur van de president in een brief die leest als een oorlogsverklaring.

Eerste verhoren

De eerste betrokkenen in de Oekraïne-affaire worden gehoord in drie commissies van het Huis. De getuigen staan onder ede en hun verhoor gebeurt achter gesloten deuren. Niettemin lekken er veel details uit hun voor Trump belastende verklaringen uit naar de pers.

Opstart procedure

Het Huis stemt in met het formeel opstarten van de impeachmentprocedure. Dit betekent dat hoorzittingen voortaan openbaar zijn en de verslagen van eerdere verhoren publiek worden. Geen enkele Republikein stemt tijdens deze stemming mee met de Democraten.

Hoorzittingen op televisie

De eerste, rechtstreeks op televisie uitgezonden hoorzittingen in de Justitie-commissie gaan van start.

Aanklachten tegen de president

Nadat de Democraten in het Huis hun hoorzittingen hebben afgerond, stellen ze twee zogeheten impeachmentartikelen op, ofwel aanklachten tegen de president. Het gaat om twee ‘high crimes’: Trump zou 1) zijn macht hebben misbruikt tijdens het onder druk zetten van Zelensky , en 2) het Congres hebben tegengewerkt toen dit een onderzoek ernaar opende. Op 13 december worden beide artikelen aangenomen in de Justitie-commissie. Deze stemming verloopt strikt volgens partijlijnen: alle Democraten stemmen voor, de (fel protesterende) Republikeinen allen tegen.

Het House stemt in met de impeachment

Op 18 december stemt het voltallige Huis van Afgevaardigden over beide artikelen. Beide worden opnieuw goeddeels langs partijlijnen aangenomen. Trump is daarmee de derde Amerikaanse president uit de geschiedenis die als impeached de boeken ingaat. Bill Clinton, in 1998, en Andrew Johnson, in 1868, werden vrijgesproken door de Senaat. (Richard Nixon trad terug voordat hij impeached kon worden).

Senaat zal moeten instemmen

Vanaf 7 januari 2020 keert de Senaat terug van kerstreces om de impeachmentartikelen als een soort rechtbankjury te beoordelen. Huis-voorzitter Nancy Pelosi zal de aanklachten voorlopig nog niet opsturen. Ze wil eerst meer garanties van de Republikeinen in de Senaat dat er een echt proces wordt opgetuigd (met nieuwe getuigen). Om de president te veroordelen moet tweederde van de senatoren de aanklachten onderschrijven. Dan is Trump uit zijn ambt gezet en volgt vicepresident Mike Pence hem op. Hiervoor zouden twintig Republikeinen de president moeten laten vallen. Vooralsnog zijn hier geen aanwijzingen voor.