‘Cellentekort dreigt door sluiting van jeugdgevangenissen’

Jeugddetentie Minister Dekker sluit jeugdgevangenissen vanwege overschotten, maar daardoor dreigen nu tekorten en problemen met resocialisatie van criminele jongeren.

Jeugdgevangenis Cadier en Keer.
Jeugdgevangenis Cadier en Keer. Foto Chris Keulen

Er dreigt een tekort aan cellen in jeugdgevangenissen, omdat twee van de zeven jeugdgevangenissen het komende jaar sluiten. Door de sluitingen dreigt ook de resocialisatie van criminele jongeren gefrustreerd te worden, omdat zij naar inrichtingen in andere delen van het land worden gestuurd. Daarvoor waarschuwen bronnen binnen de jeugddetentie, die NRC sprak.

De twee jeugdgevangenissen, een in het Limburgse Cadier en Keer en een in Veenhuizen (Drenthe), worden juist gesloten omdat er volgens minister Sander Dekker (Rechtsbescherming, VVD) een overschot aan lege cellen is.

Maar volgens bronnen binnen de jeugddetentie is de werkelijke instroom van jonge delinquenten hoger dan voorspeld in de prognoses waarop Dekker zijn besluit afgelopen zomer baseerde. Vooral dit jaar zijn jeugdgevangenissen volgelopen. Uit cijfers van het ministerie van Justitie en Veiligheid blijkt dat de zeven jeugdgevangenissen die Nederland heeft in de afgelopen drie maanden voor gemiddeld 94 procent gevuld waren. Het aantal lege plaatsen was in sommige jeugdgevangenissen op één hand te tellen.

Tientallen jongeren overgeplaatst

De krapte in de jeugddetentie neemt toe doordat tientallen jongeren in voorbereiding op de sluitingen zijn overgeplaatst. Zij komen deels uit de Limburgse gevangenis die op 1 januari sluit en nu grotendeels leegstaat. Maar ze zijn ook afkomstig uit de Drentse gevangenis die pas volgend jaar sluit. Daar zijn sinds de aankondiging van de sluiting personeelstekorten ontstaan. Er zou sprake zijn van een „sterfhuisconstructie”.

Door die overplaatsingen is volgens bronnen de werkdruk onder het personeel in de resterende vijf gevangenissen toegenomen. Ook zouden er meer geweldsincidenten zijn.

Daarnaast zijn door de tekorten aan cellen en personeel recent 24 jonge delinquenten overgeplaatst naar lege cellen in vrouwengevangenis Ter Peel in het Limburgse Evertsoord. Jeugdgevangenissen zijn meer dan gevangenissen voor volwassen gericht op behandelen in plaats van straffen: er lopen voornamelijk behandelaars en begeleiders rond, in plaats van bewakers.

Zorgen over resocialisatie

Binnen de jeugddetentie zijn ook zorgen over de resocialisatie van jongeren die overgeplaatst zijn naar andere jeugdgevangenissen. Zij kunnen het beste in hun eigen omgeving werken aan terugkeer in de samenleving, in de nabijheid van werk, school en familie. Maar door de sluitingen van gevangenissen in Drenthe en Limburg moeten zij het grootste gedeelte daarvan voortaan honderden kilometers verderop gaan doen.

In de plannen van Dekker werken jongeren alleen in de laatste fase van hun gevangenschap aan hun resocialisatie vanuit hun oorspronkelijke omgeving. Daarvoor komen er vijf kleinschalige instellingen, waarvan twee in Cadier en Keer en Veenhuizen.

Een woordvoerder van minister Dekker ontkent dat er een cellentekort dreigt. „Wel is er tekort aan personeel.” GroenLinks, PvdA en SP hebben dinsdag Kamervragen gesteld over de sluiting van jeugdgevangenissen en de personeelstekorten.