Recensie

Recensie Beeldende kunst

Visuele lsd zonder uitleg op expo van Wim T. Schippers en Daniël van Straalen

Tentoonstelling Een radiator van marmer en een romantische foto van een koe in de branding: op de duopresentatie van Wim T. Schippers en Daniël van Straalen wandel je langs allerlei objecten waar geen touw aan vast te knopen is.

‘7 year old me’ van Wim T. Schippers (1942) en Daniël van Straalen (1987) in Nest in Den Haag.
‘7 year old me’ van Wim T. Schippers (1942) en Daniël van Straalen (1987) in Nest in Den Haag. Foto Charlott Markus

Een beetje lsd moet kunnen, vond een 19-jarige inwoner van Missouri eerder dit jaar. Zijn collega’s bij het autoverhuurbedrijf hadden veel te veel „negatieve energie”, legde hij de politie later uit. Dat hij was gearresteerd omdat hij stiekem wat lsd in de koffie had gedaan, werd breed uitgemeten in nieuwsberichten met foto’s van het verhuurbedrijf, een dozig pand aan een parkeerplaats dat inderdaad zorgwekkend veel negatieve energie uitstraalt.

Misschien had hij ze beter mee kunnen nemen naar de tentoonstelling 7 year old me in Nest, een duopresentatie van Wim T. Schippers (1942) en Daniël van Straalen (1987). Twee verschillende generaties maar zoals de titel aangeeft zijn beide kunstenaars ooit zeven jaar oud geweest – uiteraard een ijzersterk argument.

Zodoende richtten ze samen de tentoonstellingsruimte in met grote abstracte kunst. De ramen werden afgeplakt, niet ongebruikelijk in white cubes om alle blikken binnen te houden. Alleen bestaat dit afplakpapier uit de nieuwsberichten van het lsd-incident en ook andere ondermaatse hoekjes zijn er tot afleidende kunst verheven. Van Straalen kopieerde een goedkope radiator in marmer en plaatste er een Grieks zuiltje voor, officieel Ionisch maar misschien meer van de Griekse restaurantorde. ‘Tik tok tik tok’, hoor je er vanuit een van Schippers’ assemblages met abstract tegeltableau, dat door een opwindmechaniekje weerklinkt als een klok in een aanleunwoning.

En zo wandel je door de ruimte langs allerlei objecten waar geen touw aan vast te knopen is. Van Straalen maakte romantische foto’s van de branding met als fotomodellen een varken, een koe en zes kamelen. Schippers’ modernistische assemblages bevatten objets trouvés (deurmat, plastic peer, tennisbal) die echter van een lulligheid zijn die ze diskwalificeert voor bijvoorbeeld arte povera. Whatchamacallit is de schouderophalend klinkende titel van de tikkende assemblage, Welcome heet een andere. Vanwege de deurmat.

Zoutvloer

Van deze absurde humor is Schippers natuurlijk de grootmeester, de getoonde objecten gaan terug tot begin jaren zestig. In die experimentele tijden hadden zijn collega-grensverleggende kunstenaars een aura van ernst dat echter onmogelijk standhoudt zodra je een grondsculptuur in bijvoorbeeld pindakaas uitvoert. Die relativering kenmerkt ook Schippers’ baanbrekende tv-oeuvre. Daaraan herinneren in Nest beelden uit een tv-programma van Schippers’ alter ego Jacques Plafond. Links zit Henk J. Pal die minutenlang rood aanloopt van het lachen (een prestatie) waarnaast Schippers geen spier vertrekt (ook best knap). Op de vloer rijden robotstofzuigers van Van Straalen doelloos rond en van Schippers is er geen pindakaasvloer maar wel een meditatief zaaltje met zoutvloer. In het midden ervan staat een slap kabbelend fonteintje, als een tuincentrumversie van de zen-tuin.

Als bezoeker word je aan je lot overgelaten in deze visuele lsd, waar nul uitleg is. Zelfs de introductievideo met duo-interview kabbelt voort als het fonteintje („Hoe gaat het?”. Antwoord: „We liggen op schema.”) terwijl je als bezoeker voortdurend achter je rug wordt uitgelachen door de luid bulderlachende Pal.

Zo is deze tentoonstelling een continue viering van zinloosheid en daarin zit hem de kracht ervan: zulke grote gebaren en toch een zulk groot niets maakt dit een ultieme l’art pour l’art. Als viering van vrij denken lijkt het een daad tegen al het andere, tegen ernst, efficiëntie, tegen de heilige huisjes in de kunst en de opgepompte status ervan, tegen rechtlijnigheid. Ach, alhoewel. Misschien ook wel niet.