Scheepvaartbranche wil fonds oprichten voor emissiearme initiatieven

Uitstoot De scheepvaart is tot nu toe gevrijwaard van harde eisen voor CO2-uitstoot. De Brancheorganisaties willen een fonds oprichten voor onderzoek naar emissiearme scheepvaart.

De scheepvaart moet emissiearmer.
De scheepvaart moet emissiearmer. Foto Mohamed Abd El Ghany/Reuters

Een voorstel „met tanden”, dat vinden de brancheorganisaties in de scheepvaart zelf van het plan dat ze bij de International Maritime Organization (IMO) hebben ingediend. Geen belasting op fossiele brandstoffen, geen emissiehandelssysteem dat „ontwikkelingslanden zou discrimineren”. Maar wel een nieuw op te zetten fonds dat onderzoek naar emissiearme scheepvaart gaat bekostigen.

Dat is de route die de scheepvaart voor zich ziet om zichzelf in 2050 CO2-vrij te maken. In een press call ontvouwden de brancheorganisaties en internationale redersverenigingen de plannen. Het plan is dat het fonds, dat in 2023 operationeel moet zijn, in tien jaar tijd 5 miljard dollar gaat uitdelen aan onderzoeksinstituten en bedrijven die de scheepvaart emissiearmer gaan maken. Het benodigde geld komt uit een verplichte opslag van circa 2 dollar per ton getankte brandstof die rederijen moeten gaan betalen – een bescheiden bijdrage op een prijs van rond de 500 dollar per ton brandstof.

Lees ook deze NRC checkt: ‘Uitstoot scheepvaart evenveel als die van alle auto’s’

Tot nu toe is de scheepvaart gevrijwaard van harde eisen aan de CO2-uitstoot. Brandstof valt niet onder de Energy Tax Directive van de Europese Commissie, die een minimale belasting op fossiele brandstof voorschrijft. Ook bestaat er nog geen praktische uitwerking van het Parijsakkoord voor de scheepvaart. Er zijn wel wereldwijd geldende ontwerpeisen aan nieuwe schepen, maar die zijn niet heel moeilijk te halen. En omdat schepen zo lang meegaan, is het effect daarvan traag.

Wereldwijde oplossing

Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen heeft onlangs aangekondigd scheepvaart onder te willen brengen in het Europese emissiehandelssysteem. De IMO verzet zich hier al jaren tegen met het argument dat zo’n „regionaal” systeem de wereldwijde terugdringing van broeikasgassen door schepen verhindert. In de persconferentie zei de branche nu ook zich liever te willen focussen op een „wereldwijde oplossing” voor minder CO2-uitstoot, al zal die nog lang op zich laten wachten.

Herbert Koelman, lector innovatieve technieken in de scheepvaart van de NHL Hogeschool, is in principe enthousiast over zo’n onderzoeksfonds, zegt hij desgevraagd. „Maar de grote vraag is: gaat het geld dat binnenkomt echt naar onderzoek? De IMO heeft wel een kantoor en briefpapier, maar heeft zelf niet een groot eigen onderzoeksprogramma. Het zal zwaar moeten leunen op landen die dit willen uitvoeren. Bovendien is het risico dat ondoorzichtig is naar wie het geld gaat. Een open emissiehandelssysteem is in ieder geval transparant.”

Correctie (18 december 2019): In een eerdere versie van dit artikel stond dat het voorstel voor het fonds van de IMO is. Dat is in deze versie gecorrigeerd. Het voorstel is ingediend bij de IMO door de brancheorganisaties en de internationale redersverenigingen.