Bouwers en boeren protesteren met versnipperde blokkades

Langzaamaanacties op de weg, protesten bij centrales, fabrieken en distributiecentra en toeteracties. Groepjes betogers protesteren tegen het landbouw- en bouwbeleid.
De politie leidde betogers van de A9 af. Wie toch doorreed, kreeg een bekeuring, waarschuwde de politie.
De politie leidde betogers van de A9 af. Wie toch doorreed, kreeg een bekeuring, waarschuwde de politie. Foto Koen van Weel/ANP

Bouwers en boeren hebben zich woensdag verspreid over het land verzameld voor een reeks blokkades en protesten. Wegen en grensovergangen werden afgesloten, en bij bedrijven en organisaties werd geprotesteerd. Betogers trokken onder meer naar Tata Steel, Shell Pernis, distributiecentra en de redactie van de NOS. Uit onvrede met onder meer het stikstofbeleid trekken de betogers van protestlocatie naar protestlocatie. Daarbij hebben zich ook Duitsers aangesloten.

De protesten begonnen woensdag met langzaamaanacties op de snelweg. Dat leidde vooral in het noorden van het land tot een drukkere en langere ochtendspits dan normaal. Een groot deel van de demonstraties lijkt niet centraal gecoördineerd te worden. Farmers Defence Force (FDF), waarin boeren zijn verenigd, hadden eerdere actieplannen al officieel afgeblazen en riepen hun aanhangers op als burgers de straat op te gaan. Bouw in Verzet, dat woensdag wel een formeel protest organiseerde, nodigde de boeren uit zich bij hen aan te sluiten, maar trok in de loop van de ochtend voor sommige acties zijn steun in.

Lees meer over de toedracht van het protest: Vrijwel niemand spreekt de boeren tegen

Media

Er werden onder meer acties gevoerd bij de NedCar-fabriek in Born, de fabriek van Tata Steel en rond de Amercentrale in Geertruidenberg. Op het Malieveld in Den Haag verzamelde zich een kleine groep boeren, en ook bij het Mediapark in Hilversum werd een blokkade opgeworpen. De toegang tot het Media Park werd een paar uur zo goed als volledig geblokkeerd.

Boeren spraken daar met NOS-hoofdredacteur Marcel Gelauff en eisten zendtijd om hun verhaal toe te lichten zonder dat erin geknipt kon worden. „Dat doen we niet, dat doen we met niemand”, antwoordde Gelauff daarop. Voor de redactie van NOS lazen de boeren later op de middag toch een verklaring voor waarin zij stellen door de media en de politiek „in een hoek gedrukt te worden”. De verklaring werd in het NOS-journaal live uitgezonden.

Bij de redactie van de regionale zender RTV Noord verzamelden zich volgens de zender ook boeren.

Acties

Het Gelderse provinciehuis in Arnhem werd in verband met de protesten extra beveiligd. Verschillende rechtszaken liepen vertraging op doordat verdachten op weg naar de zitting vast kwamen te zitten in de file. De gemeenten Middelburg en Hilversum waarschuwden dat de stadscentra vol waren en werd politie op de been gebracht om problemen te voorkomen.

Vanuit Oost-Groningen trok een stoet betogers richting de Eemshaven, aangevuld met tientallen trekkers uit Duitsland. De A7 werd bij de grensovergang ter hoogte van Bad Nieuweschans in beide richtingen geblokkeerd. Hetzelfde gebeurde op de A1 bij Enschede, waar de betogers een barbecue hadden aangericht.

De politie bekeurde op meerdere plekken in het land betogers die de weg blokkeerden. Agenten blokkeerden zelf de A9 bij Akersloot om boeren tegen te houden die over de snelweg richting Amstelveen reden.

Distributiecentra

Aanvankelijk waren de boeren verenigd in FDF van plan te protesteren door distributiecentra te blokkeren, waardoor supermarkten niet bevoorraad konden worden. Die actie werd dinsdag door de rechter verboden, op last van een dwangsom. Toch reden bij een distributiecentrum van Albert Heijn aan de Pegasusweg in Tilburg woensdagochtend enige tijd enkele tientallen tractoren rond. De bevoorrading kwam daardoor volgens het bedrijf niet in gevaar, en na enige tijd trokken de trekkers door richting Moerdijk.

De protesten werden dinsdagavond al onverwacht afgetrapt in Den Haag. Bij het Binnenhof doken tientallen boeren uit de omgeving op die uit protest hun trekkers voor de poort parkeerden. Ze deden dat terwijl in de Eerste Kamer gestemd over een noodwet waarmee een aantal urgente problemen als gevolg van de stikstofuitspraak moest worden verlicht. Het ging om boeren uit de omgeving die naar eigen zeggen wilden laten weten dat ze „er nog zijn. De senaat stemde uiteindelijk met die noodwet in.

Zowel de bouwers als de boeren vrezen grote hinder te ondervinden van de stikstofuitspraak van de Raad van State. Met name in de bouw liggen daarnaast projecten stil vanwege de strenge PFAS-norm, waardoor het veel moeilijker is geworden om grond te verplaatsen. De boze boeren vinden verder dat er aan de ene kant al jaren onevenredig veel investeringen van ze worden verlangd ten behoeve van onder meer de duurzaamheid, terwijl daar op de markt geen betere prijzen tegenover staan.

Met medewerking van Jorg Leijten, Mark Middel, Arjen Schreuder en Jan van Poppel.