Reportage

'Het is echt een misdaad die hier begaan is door de Nederlandse overheid'

Publieke tribune Onder de gedupeerde ouders in de toeslagenkwestie heerste teleurstelling na het opstappen van Menno Snel. Ze zien het als weglopen voor het debat dat de staatssecretaris te wachten stond.

Staatssecretaris Menno Snel (Financiën, D66), woensdag in het gebouw van de Tweede Kamer.
Staatssecretaris Menno Snel (Financiën, D66), woensdag in het gebouw van de Tweede Kamer. Foto David van Dam

Nadat Menno Snel zijn aftreden bekend heeft gemaakt, blijft het druk op de publieke tribune van de Tweede Kamer. De slachtoffers van de toeslagenaffaire zijn woensdag massaal naar Den Haag gekomen – voor een debat. Ze blijven zitten nadat de staatssecretaris van Financiën de Kamer heeft verlaten. Een bode loopt de stoeltjes langs: „Hij is opgestapt, dus het debat gaat nu niet door.”

„Het is echt een misdaad die hier begaan is door de Nederlandse overheid."

Even later, buiten de plenaire zaal, overheerst de teleurstelling. De gedupeerden, die door de Belastingdienst jarenlang ten onrechte als fraudeurs zijn bestempeld, begrijpen ook wel dat de positie van D66’er Snel moeilijk was geworden. Maar wat in Den Haag ‘politieke verantwoordelijkheid nemen’ wordt genoemd, zien zij als ‘weglopen’. „Ik ben gekomen om te vechten”, zegt een van de ouders. „En nu zegt degene met wie ik wil vechten dat hij ermee ophoudt. Eigenlijk heeft hij gewonnen.”

Helpt het aftreden van Snel de slachtoffers? „Niet direct”, zegt Kamerlid Renske Leijten (SP), die zich al maanden heeft vastgebeten in het dossier. „Maar ik had ook niet het idee dat de staatssecretaris met helpen bezig was. Dus dat is een beetje de dubbele situatie waarin je dan komt.” Volgens Leijten moet er snel een nieuwe staatssecretaris komen. Bovendien moet die de toeslagen ook meteen tot topprioriteit verklaren. „Het is echt een misdaad die hier begaan is door de Nederlandse overheid. Heel veel mensen hier zitten nog op het minimum en zijn helemaal getraumatiseerd.”

Stap terug

Jacqueline Imminga is niet rouwig om het vertrek van Snel. „Hij was niet kordaat genoeg.” Tegelijk maakt ze zich geen illusies. „Dit gaat de mensen gewoon niet helpen.” Tenzij deze „stap terug” er opeens toe leidt dat er „drie stappen vooruit” gezet kunnen worden. Maar veel vertrouwen heeft ze daar niet in. Ook andere gedupeerden hebben dat niet. „Het gaat nu allemaal veel langer duren”, klinkt het bij de grote kerstboom met nepcadeautjes in het Kamergebouw. En: „De volgende staatssecretaris zal zich moeten inwerken.”

Lees ook het profiel over Menno Snel: Oer-ambtenaar Menno Snel vertilde zich aan de Belastingdienst

Imminga’s kinderopvangbedrijf in Almere ging ten onder, nadat de Belastingdienst opeens toeslagen had stopgezet van klanten met een tweede nationaliteit. „Ze zeggen gewoon: u bent fraudeur, en bewijst u maar dat het niet zo is. Erger: je kríjgt niet eens de kans om dat te bewijzen. Het voelde heel Russisch.” Imminga vindt dat de top van de Belastingdienst „strafrechtelijk vervolgd” moet worden. „Die heeft willens en wetens levens kapotgemaakt.”

Ook Imminga en haar bedrijf kregen het etiket ‘fraudeur’ opgeplakt, en anders dan bij sommige andere gedupeerden is het er bij haar nog niet af gehaald. „Ik heb mijn dossier opgevraagd”, zegt ze met een wrang lachje. De persoonlijke dossiers die gedupeerden de afgelopen weken door de Belastingdienst kregen toegestuurd, met soms pagina’s achter elkaar alleen maar weggelakte informatie, luidden uiteindelijk de val van Snel in.

Imminga is bezorgd: voor ouders is het al heel moeilijk gebleken om compensatie te krijgen; haar verwachting is dat dit voor getroffen kinderopvangbedrijven nóg moeilijker zal zijn. „Als je tegen een bedrijf zegt dat het ten onrechte is beschuldigd, kom je toch in een heel ander compensatieverhaal terecht.”