Recensie

Recensie Film

Zelfs de bekende lichtsabelduels ogen weer fris in overtuigende negende Star Wars-film

Star Wars-sage Bekende elementen uit oude Star Wars-films zijn onderhoudend herverpakt door regisseur J.J. Abrams in ‘The Rise of Skywalker’.

Van links naar rechts Chewbacca (Joonas Suotamo), BB-8, D-O, Rey (Daisy Ridley), Poe Dameron (Oscar Isaac) en Finn (John Boyega) in Star Wars: The Rise of Skywalker
Van links naar rechts Chewbacca (Joonas Suotamo), BB-8, D-O, Rey (Daisy Ridley), Poe Dameron (Oscar Isaac) en Finn (John Boyega) in Star Wars: The Rise of Skywalker Lucasfilm Ltd.

Een restauratie, daarop hoopten verknochte Star Wars-fans. The Rise of Skywalker, het negende en - voorlopig - laatste deel van de Star Wars-sage bedient ze op hun wenken. Het vorige deel, The Last Jedi, week te veel af: de oude held Luke Skywalker was veranderd in een zure huilebalk en de nieuwe heldin Rey bleek van obscure komaf en dus geen verloren dochter van Jedi of Sith, de magiërs met lichtsabels die de lichte of duistere kant van ‘The Force’ benutten, de universele levenskracht.

Het is de paradox van Star Wars, een humanistisch fabel over vrije wil: het gaat telkens om een persoonlijke keus tussen goed en kwaad. Die nooit definitief is, want in elk mens schuilt liefde én angst. Tegelijk is Star Wars een soapachtig sprookje over blauw bloed, dynastie en erfelijke superkrachten. Met name die van het geslacht Skywalker: Anakin - alias Darth Vader - die koos voor het kwaad, zoon Luke, die koos voor het goede, en neefje Ben - alias Kylo Ren - die weer in opa’s voetsporen treedt.

Regisseur J.J. Abrams, die in 2015 deze derde Star Wars-trilogie zo geslaagd opende met The Force Awakens, sluit hem nu bekwaam af.

Gevecht met de Eindbaas

Abrams’ talent is herverpakking: het bekende zo arrangeren dat het fris oogt. Dat is wat de fans willen. Bijna alles in The Rise of Skywalker zag je al eerder: woestijnraces met ‘skimmers’, lichtsabelduels, de bevrijding uit het vijandige schip, de terloopse genocide op een planeet, de grote finale waar een dapper plukje rebellen onder leiding van sidekicks Poe (Oscar Isaac) en Finn (John Boyega) een oppermachtige vloot aanvalt terwijl heldin Rey in het hol van de leeuw een magische én morele strijd uitvecht met de Eindbaas.

Lees ook: elke Star Wars-film is een zware bevalling

Met een ‘alle hoop is verloren’-moment en feestelijk knuffelkwartiertje, dat spreekt.

Geen verrassingen dus, toch is de film zeer onderhoudend. De Eindbaas is opnieuw de sinistere keizer Palpatine (Ian McDiarmid) die nog - of weer - leeft en vanuit een horrortempel op zijn thuisplaneet Exegon, een hel van graniet en blikseminslag, totale onderwerping aan zijn ‘Final Order’ eist, want anders. Palpatine heeft een gigantische vloot van destroyers achter de hand die stuk voor stuk hele planeten kunnen uitroeien.

Maar eerst beveelt de keizer zijn nukkige vazal Kylo Ren (Adam Driver) om heldin Rey (Daisy Ridley) van kant te maken. Kylo heeft andere plannen: samen met Rey de Melkweg runnen. Het duo heeft namelijk een telepathische, misschien zelfs amoureuze band, zoals we al wisten. Kylo voelt de bekoring van het goede, Rey worstelt met het kwaad in zichzelf. En - correctie! - ze blijkt wel degelijk blauw bloed te hebben.

Peptalk van dode Han Solo, Leia

The Rise of Skywalker is vooral een jacht op een McGuffin: een saffier met de route naar de verborgen planeet Exegon, waar de rebellen de keizerlijke vloot hopen uit te schakelen voor die uitvaart. De oude Star Wars-garde voorziet de jeugd in vleselijke en astrale vorm van peptalk. Vooral Luke Skywalker (Mark Hamill) spookt flink rond, maar ook de dode Han Solo (Harrison Ford) heeft een zoetige cameo. Zijn ex, prinses en generaal Leia, is vlees noch astraal: actrice Carrie Fisher stierf voor de opnames maar speelt via oude, ongebruikte beelden alsnog een rol, vooral door te knikken of bezorgd te kijken als een anders iets uitlegt. Een eerbetoon, toch ook wat luguber.

The Rise of Skywalker is geen wonder van economisch vertellen. Zo duikt een oudgediende, de schavuit Lando Calrissian, op zonder iets uit te richten. En dan draven eindelijk de langverwachte Ridders van Ren op, de sinistere orde van Kylo - maar slechts om rond te lummelen in plaatijzer en Gestapo-jas.

‘The Force’ gaat aan en uit

‘The Force’ blijkt na negen delen aan inflatie onderhevig: helden en schurken hebben ongebreidelde superkrachten die opeens uitvallen als de plots zulks vereist.

En toch overtuigt dit avontuur, en dat is vooral dankzij de charismatische zielsstrijd van Rey en Kylo. J.J. Abrams neemt daarvoor - net als in het door fans zo vervloekte vorige deel - alle tijd. Een wijze keuze, want hoeveel ruimte- en lichtsabelgevechten kan een mens verdragen? The Rise of Skywalker is geen verpletterende, wel een bevredigende apotheose van de oude garde. Niet zozeer van de nieuwe lichting: die kan straks wel weer een trilogie aan.

Correctie (18 december 2019): In een eerdere versie van dit artikel werd acteur Ian McDiarmid foutief Ian McDairmid genoemd. Actrice Daisy Ridley werd Daisey Ridley genoemd. Beide zaken zijn hierboven aangepast.