Analyse

Vervolging Taghi hangt af van rechter Dubai

Verenigde Arabische Emiraten Nu Ridouan Taghi is opgepakt in Dubai, rest de vraag of, wanneer en op welke gronden hij kan worden uitgeleverd. Marokko kan ook nog een rol spelen.

Politieagenten zijn een woning binnengevallen in Vianen. De inval heeft mogelijk te maken met het onderzoek naar Ridouan T., die lange tijd woonde in de stad.
Politieagenten zijn een woning binnengevallen in Vianen. De inval heeft mogelijk te maken met het onderzoek naar Ridouan T., die lange tijd woonde in de stad. Roland Heiktink/ANP

Hoe terecht is het optimisme van hoofdofficier van justitie Fred Westerbeke over de snelle uitlevering van de maandag in Dubai aangehouden Ridouan Taghi?

Een obstakel lijkt dinsdag in ieder geval geslecht: van een concurrerend uitleveringsverzoek naar Marokko is vooralsnog geen sprake, zei de lokale politiechef Jamal Al Jalaf uit Dubai dinsdag tegen Nieuwsuur. „Wij hebben helemaal niets ontvangen van welk ander land dan ook.”

Taghi, in Nederland gezocht voor onder meer betrokkenheid bij elf liquidaties, werd maandag gearresteerd in een villa in een buitenwijk van Dubai. Volgens Al Jalaf kwam Taghi in 2016 onder een valse identiteit het land binnen. Hij liet zich er zelden zien. „De gordijnen van het huis waren altijd dicht, er kwam geen licht naar buiten. Je kon van buitenaf niet zien of er iemand binnen was. Er was ook niet te zien of er iemand naar binnen ging of naar buiten kwam.”

Ook Al Jalaf is optimistisch over uitlevering aan Nederland. „Hoe lang het gaat duren weet ik niet. Maar als alle juridische procedures hier via de openbaar aanklager zijn voltooid, in samenwerking met de Nederlandse politie, dan zal Taghi aan Nederland worden uitgeleverd.”

Justitie in Marokko zoekt Taghi ook voor betrokkenheid bij een vergismoord in 2017 op de zoon van een hoge rechter in Marrakech. Als Taghi inderdaad wordt uitgeleverd aan Marokko, dan komt vervolging in Nederland in gevaar: Marokko levert onderdanen niet uit. In tegenstelling tot Nederland hebben Marokko en de Verenigde Arabische Emiraten wel een uitleveringsverdrag.

'Met spoed aanbieden'

Het Openbaar Ministerie kon dinsdag geen nadere informatie geven over de status van het uitleveringsverzoek. Minister Ferdinand Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) schreef in een Kamerbrief dat hij nog niets had ontvangen van het OM. „Zodra ik het uitleveringsverzoek van het Openbaar Ministerie heb ontvangen, zal ik dit met spoed aanbieden bij de autoriteiten van de Verenigde Arabische Emiraten.” Volgens het ministerie werkt het OM hard aan het uitleveringsverzoek.

Hoewel Nederland en de VAE strikt genomen geen uitleveringsverdrag hebben, hoeft dat uitlevering van Taghi niet in de weg te staan. Indien nodig, kan volgens hoogleraar internationaal strafrecht Harmen van der Wilt (Universiteit van Amsterdam) een VN-verdrag over de bestrijding van grensoverschrijdende georganiseerde misdaad uit 2000 dat doel dienen. Taghi kan op basis van dat verdrag uitgeleverd worden en in Nederland vervolgd worden voor deelname aan een criminele organisatie en „alle delicten die daaruit voortspruiten”. Van der Wilt: „Ik denk dat justitie heus wel met Marokko overlegd heeft, om te voorkomen dat ze elkaar in de wielen rijden.” Als Marokko wel een uitleveringsverzoek had ingediend, was uitlevering „in principe” verplicht, zegt de hoogleraar. Justitie wilde dinsdag niet zeggen of er contact is geweest met Marokko.

Geert-Jan Knoops, advocaat en hoogleraar internationaal recht, denkt dat zeker drie VN-verdragen gronden voor uitlevering bevatten. Dat zou wel tot beperking van die vervolging kunnen leiden, schrijft hij in een e-mail. „Dat VN-verdrag van 2000 inzake ‘georganiseerde misdaad’ zou een basis voor uitlevering kunnen opleveren. Dit biedt echter in mijn visie geen juridische basis voor een separate vervolging in Nederland voor deelname aan vermeende liquidaties.”

Van der Wilt bestrijdt de conclusie van Knoops en denkt dat Taghi wel vervolgd kan worden voor zijn betrokkenheid bij de liquidaties. „Met alle respect: collega Knoops heeft het niet bij het rechte eind.”

Uitlevering VAE zeldzaam

Uitlevering van en naar de Verenigde Arabische Emiraten is zeldzaam. De in uit- en overleveringsrecht gespecialiseerde advocaat Robbert Jonk stond één keer een cliënt bij, verdacht van „een nogal hevige overval op een juwelier in Dubai”. Die uitlevering ging de andere kant op – van Nederland naar de Verenigde Arabische Emiraten – maar wel op basis van het VN-verdrag. Voorwaarden zijn dat sprake moet zijn van een criminele organisatie en grensoverschrijdende criminaliteit, legt Jonk uit. „Als de rechter in de Emiraten dat verdrag op dezelfde manier uitlegt als de Nederlandse, dan moet uitlevering van Taghi mogelijk zijn.”

Dat het OM nog geen verzoek tot uitlevering ingediend heeft, is volgens Jonk niet ongebruikelijk. „Als iemand internationaal gesignaleerd staat en aangehouden wordt, heb je tien tot twintig dagen om dat verzoek ook daadwerkelijk in te dienen.”

Lees ook: De rechterhand die gebrouilleerd raakte

Waar Nederland Taghi uiteindelijk voor zal kunnen vervolgen, zal afhangen van een rechter in Dubai, die beslist op welke gronden hij uitgeleverd wordt. „Nederland zal in het uitleveringsverzoek de verdenkingen opschrijven en argumenteren waarom die onder de geldende verdragen vallen. We zullen het met het oordeel van de Emiraten moeten doen.”

Taghi, die dinsdag nog via zijn advocaat Inez Weski liet weten geen bezwaar te hebben tegen het noemen van zijn volledige naam, kan zich in Dubai verzetten tegen zijn uitlevering, zegt Knoops. „Dit kan enkele weken tot maanden duren afhankelijk van de rechtsmiddelen die daar bestaan om een uitlevering tegen te gaan.” Weski wilde „vooralsnog” niet op de arrestatie van haar cliënt reageren, zei ze tegen persbureau ANP.

Met medewerking van Mark Lievisse Adriaanse