Opinie

Politici die bezwijken voor dreigende boeren

Tom-Jan Meeus

Mark van den Oever van Farmers Defence Force (FDF) vergeleek de behandeling van veehouders met de Jodenververvolging. Je had kunnen denken dat Mark even een black-out had. Weinig geslapen, oververmoeid – zoiets. Maar dan ken je Mark niet. Mark zegt wel vaker dingen die niet kunnen. Dreigementen, repressie, oorlogsparallellen – Mark is daar niet bescheiden in.

En politici luisteren nog ook.

Het FDF organiseerde half oktober het tweede boerenprotest op het Malieveld. Dit verliep zonder veel incidenten, al liet de groep zich wel in de kaart kijken: alleen Wilders en Baudet mochten spreken.

Hierna werd alles ruwer. In een vergadering van de Brabantse Provinciale Staten, 25 oktober, steunde het CDA als lid van het bestuurscollege het strenge provinciale stikstofbeleid. Bij Mark van de Oever was toen „de boosheid haast niet te stoppen”, schreef hij in het Brabants Dagblad. Hij besloot „op de persoon te gaan spelen” en publiceerde een poll op Facebook: „Moeten we CDA-Statenleden in Brabant persoonlijk aanpakken na het verraad van 25 oktober?”

Tegen Omroep Brabant zei hij dat dit geen bedreiging was. Dit geloofde niet iedereen meteen. De Brabantse commissaris van de koning Wim van de Donk, ook CDA, wees op het belang van vrijheid sinds de Tweede Wereldoorlog. Mark was beledigd: de CdK „vergeleek ons indirect met nazi’s”, klaagde hij. De oorlog zit blijkbaar nogal in zijn hoofd.

FDF, waarvan Mark van den Oever voorzitter is, zocht ook de confrontatie in andere provincies. In Groningen reden ze massaal met de trekker naar een politiebureau na de arrestatie van een boer die zich bij eerder protest zou hebben misdragen. „Wij zijn strijders. We laten geen strijder achter op het slagveld”, zei een Groninger FDF’er tegen RTV Noord.

En in Brabant bleek het eerdere dreigement van Mark van den Oever nogal effectief. Twee CDA-gedeputeerden die eerder tegen FDF ingingen, traden 8 november af. Een CDA-Statenlid dat zich eerder door FDF bedreigd voelde, kwam volgens Mark van den Oever gezellig op de koffie. „Dus die zitten nu op onze lijn”, zei hij op 9 november.

Vrijdag boekte hij zijn definitieve zege: het Brabantse CDA brak formeel met het provinciebestuur. En maandagmorgen was een FDF-voorman erbij toen premier Mark Rutte (VVD) en minister van Landbouw Carola Schouten (ChristenUnie) een delegatie boeren op het Catshuis ontvingen. Ze hadden het er ook, zeiden ze achteraf, over die parallel met de Jodenvervolging.

Al vermoed ik dat Mark van den Oever zelf iets anders van het weekeinde opstak: je moet politici bedreigen, dan luisteren ze tenminste.

Tom-Jan Meeus (t.meeus@nrc.nl; @tomjanmeeus) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Lotfi El Hamidi.

Correctie (17 december 2019): In een eerdere versie van dit artikel stond dat Mark van den Oever maandagmorgen bij het Catshuis was. Dit was onjuist en is hierboven aangepast.