Plots staan de trekkers voor het Binnenhof

Stikstofbeleid Dinsdagavond besloot een groep boeren spontaan naar het Binnenhof te rijden om een „statement” te maken. „Zo weten ze dat we blijven komen.”

Boeren waren dinsdagavond met hun trekkers naar het Binnenhof gereden. Veel verder dan de poort kwamen ze niet.
Boeren waren dinsdagavond met hun trekkers naar het Binnenhof gereden. Veel verder dan de poort kwamen ze niet. Foto Bart Maat/ANP

Iets voor achten dinsdagavond klinkt het getoeter van trekkers in de binnenstad van Den Haag. De boeren zijn terug in de hofstad, onverwacht, en „ditmaal om de Eerste Kamer te laten horen dat we er nog zijn”, zoals melkveehouder Paul Oosthoek uit Schipluiden zegt. ""Ze stemmen over ons bestaan.”

Een groep boeren komt dinsdag op tractors naar het Binnenhof in Den Haag gereden op het moment dat in de Eerste Kamer het pakket noodmaatregelen tegen de stikstofcrisis wordt aangenomen. Het lijkt te gaan om een spontane actie die niet vooraf is aangekondigd. Hoeveel boeren aan de actie meedoen is onduidelijk. Het lijkt vooral om boeren uit de omgeving van Den Haag te gaan.

De meeste actievoerders dragen geen vlaggen of ander materiaal van de actiegroep Farmers Defence Force. Deze boerenprotestorganisatie heeft eerder die dinsdag boeren opgeroepen de geplande acties bij de distributiecentra voorlopig uit te stellen, na een gerechtelijk verbod om distributiecentra te blokkeren. Ze mogen van de rechter wel demonstreren, maar mogen de voedseldistributie niet in gevaar brengen.

De mond gesnoerd

De trekkers, zegt melkveehouder Oosthoek uit Schipluiden, zijn niet als dreigement bedoeld, maar „puur” om een statement te maken. Helemaal nu, in zijn ogen, Farmers Defence Force „de mond is gesnoerd”. Wat de rechter heeft besloten „kan gewoon niet”. Johan Kriege, melkveehouder uit Wassenaar, zegt: „Ze zeggen dat ze met ons overleggen, Maar onderwijl zitten ze binnen om een spoedwet aan te nemen die de ondergang van de agrarische sector zal zijn.”

Oosthoek en zo’n vijftig andere boeren zijn uit de buurt van Den Haag naar het Binnenhof gereden. Dat was hen eerder, in oktober, verboden. Toen moesten de boeren met hun trekkers op het Malieveld blijven. Nu is de actie niet van te voren aangekondigd, de boeren komen daardoor tot aan de poort bij de Hofvijver. Een rij agenten houdt de toegang tot het gedeelte voor de Ridderzaal tegen, voor het Torentje zijn de beweegbare wegblokkades omhoog.

Koehandel

Volgens de demonstranten is de actie ’s middags spontaan ontstaan, en hebben ze elkaar via apps opgeroepen om naar Den Haag te gaan. „Zo weten ze dat we blijven komen,” zegt Henk Wijngaard uit Hoogmade.

Een melkveehouder uit Zoeterwoude, die zijn naam niet wil geven, zegt: „Ze drijven binnen koehandel met ons leven. Ze weten niet waar het over gaat.” Hij heeft het over het „wegpesten” van boeren door natuurorganisaties en dierenactvisten.

Jesse Klaver, de leider van GroenLinks, gaat dinsdagavond het gesprek aan met de boeren. Pieter Bogaards, melkveehouder uit Zoeterwoude, zegt tegen Klaver: het gaat niet om het geld. Daarvoor is Bogaards niet met andere boeren per tractor naar Den Haag gereden. Daarvoor staan ze niet op een donkere dinsdagavond te demonstreren voor een cordon agenten en een plukje politici voor de poort van het Binnenhof. Leren schoenen naast klompen, samen in de regen. En de opbrengstprijs dan, probeert Klaver nog. „Jullie verdienen een eerlijke prijs, dat vind ik ook.” Nee, zegt Bogaards. „Het gaat mij om die nieuwe régels die ik continu krijg. Fosfaat, het aantal dieren, nu weer die stikstof. Daar zijn we klaar mee.’’

Klaver is niet de enige politicus die op het boerenprotest is afgekomen. Tweede Kamerlid Maurits von Martels (CDA) is er ook, net als een groep senatoren van Forum voor Democratie en de PVV. Zij komen net uit de Eerste Kamer, die ondanks hun tegenstem vóór de stikstofspoedwet van het kabinet heeft gestemd.

Goed hoor, zegt melkveehouder Bogaards na afloop, dat Klaver zijn gezicht laat zien. „Ook al is het alleen voor de goodwill.’’ Als een andere boer het gesprek met Klaver heeft overgenomen, groeit het rumoer. „Houd toch op Nico, er valt bij die sukkel niks te halen.’’

Woensdagochtend staan acties gepland van boeren en bouwers vanwege de stikstofcrisis. De ANWB verwacht een „zware spits” als gevolg van de acties.