Planbureau: CO2-uitstoot in 2020 toch veel hoger

Klimaatbeleid Het Urgenda-doel is toch veel verder weg. Het Planbureau voor de Leefomgeving stelde dinsdag een fel bekritiseerde prognose naar beneden bij.

De Urgenda-uitspraak schrijft voor dat de uitstoot van broeikasgassen in 2020 25 procent lager moet zijn dan in 1990.
De Urgenda-uitspraak schrijft voor dat de uitstoot van broeikasgassen in 2020 25 procent lager moet zijn dan in 1990. Foto Remko de Waal

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) heeft een politiek gevoelige prognose voor het klimaatdoel van 2020 dinsdag sterk herzien.

Nederland zal volgend jaar meer CO2 uitstoten dan het PBL slechts zes weken geleden schreef in zijn Klimaat- en Energieverkenning (KEV). Dat jaarlijkse rapport is het belangrijkste richtsnoer voor het klimaatbeleid van de overheid. Met de nieuwe prognose lijkt het door de rechter opgelegde doel in de Urgenda-zaak vrijwel onhaalbaar geworden.

De rechterlijke uitspraak in de Urgenda-zaak schrijft voor dat de uitstoot van broeikasgassen in 2020 sterk gedaald moet zijn: 25 procent lager dan in ijkjaar 1990. Vorig jaar was de uitstoot nog met slechts 15 procent teruggebracht. De rechtszaak komt juist aanstaande vrijdag tot een sluitstuk bij de Hoge Raad. De Nederlandse staat is vorig jaar in cassatie gegaan.

Lees ook deze analyse: Hof oordeelt in Urgenda-zaak ‘nog harder’ over Nederlands klimaatbeleid

Begin november gaf het PBL de prognose dat Nederland onverwacht veel dichter bij zijn opgelegde CO2-doel was gekomen: de uitstoot zou waarschijnlijk in 2020 al 23 procent lager zijn. Het kabinet kondigde vervolgens slechts beperkte extra maatregelen aan om de uitstoot van broeikasgassen te beperken.

In NRC uitten energie-experts echter al enkele dagen na publicatie van de Klimaat- en Energieverkenning scherpe kritiek op die raming. Zij oordeelden dat het PBL uitging van een onwaarschijnlijke situatie op de internationale elektriciteitsmarkt, en vonden dat het werkte met achterhaalde marktprijzen.

Het PBL leverde dinsdagmiddag actuele cijfers, vanwege het Kamerdebat over de KEV dat deze middag wordt gehouden. Nu voorziet het planbureau dat de CO2-uitstoot volgend jaar slechts 20 à 21 procent lager zal zijn dan in 1990. De stroommarkt reageert toch anders dan gedacht; en daarnaast valt de productie van wind- en zonneparken tegen.

Dat schreef het planbureau in een korte notitie die minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat, VVD) dinsdag naar de Tweede Kamer stuurde. Omgerekend betekent het dat Nederland 5 miljoen ton CO2 méér moet besparen dan gedacht. Dat is evenveel als de uitstoot van een grote kolencentrale.

‘Geen correctie’

Volgens een woordvoerder van het PBL is „absoluut geen sprake van een correctie”. „De KEV is een veel uitgebreidere analyse dan dit.” Het ministerie had het PBL enkele dagen geleden gevraagd of er nog nieuwe inzichten waren, aldus de woordvoerder. „En het leek ons zinnig om dit te delen.”

Volgens Wiebes heeft de nieuwe raming geen gevolgen voor het kabinetsbeleid, schrijft hij in een Kamerbrief. De minister schrijft alleen „dat het van groot belang is om aanvullende maatregelen te blijven nemen”. Dat was eerder ook al zijn standpunt. GroenLinks reageerde direct afwijzend in een persbericht. De partij beticht het kabinet van „misplaatst optimisme”.

Het PBL geeft in zijn notitie geen expliciet oordeel over het al of niet halen van het Urgenda-doel. Het PBL verwijst in het document wel naar de kritiek die experts in NRC en het Financieele Dagblad uitten op de eerdere prognose. Volgens het planbureau werkt het in zijn jaarlijkse energieverkenningen consequent met oudere marktprijzen (dit jaar vastgesteld in maart) omdat dan „altijd helder [is] hoe cijfers en duidingen in de KEV geplaatst moeten worden”.