Sportgala 2019 – Na alle kritiek is er lof voor de vakjury

Sportgala Reuring hoort bij het Sportgala. Dit jaar zorgde de wereldtitel van de handbalsters ervoor. Jury-voorzitter Bas van de Goor: „Er was unanimiteit over hun nominatie.”

De handbalsters werden na hun wereldtitel alsnog genomineerd voor ‘Sportploeg van het Jaar’.
De handbalsters werden na hun wereldtitel alsnog genomineerd voor ‘Sportploeg van het Jaar’. Foto Ronald Hoogendoorn/ANP

Terwijl de Nederlandse handbalsters zondag in Japan hun wereldtitel vieren, krijgt oud-volleybalinternational Bas van de Goor een telefoontje van Maurits Hendriks, technisch directeur van sportkoepel NOC-NSF. Of de voorzitter van de vakjury voor de jaarlijkse sportverkiezing openstaat voor toevoeging van de handbalploeg aan de nominaties voor ‘Sportploeg van het Jaar’. Dat staat Van de Goor, onder voorwaarde van zuiver handelen.

Na intensief beraad, en consultatie van een notaris, besluit algemeen directeur Gerard Dielessen van NOC-NSF in alle haast gebruik te maken van zijn discretionaire bevoegdheid en het reglement voor de sportverkiezing aan te passen. Maandagochtend werden de negen juryleden in allerijl voor telefonisch overleg opgetrommeld, waarna de dag eindigde in een extra nominatie voor de Nederlandse handbalploeg. Een unicum, ingegeven door de opvatting dat een bijzondere prestatie een bijzondere behandeling verdient.

De daaropvolgende stroom aan positieve reacties staat in schril contrast met de kritiek twee weken eerder, toen de genomineerden bekend werden gemaakt. Hoe kon toptientennisster Kiki Bertens gepasseerd worden? Waarom de dominante darter, en wereldkampioen, Michael van Gerwen genegeerd? En waarom wel gekozen voor Max Verstappen, de Formule 1-coureur die geen wereldtitel won? Maar de handbalsters hebben na hun prestatie een hoge gunfactor, zoveel is duidelijk.

Ook bij de vakjury?

Bas van de Goor: „Ja, zolang de verkiezing eerlijk verloopt. Van de driehonderd sporters die het Sportgala niet kunnen bijwonen, hadden al meer dan honderd hun stem digitaal uitgebracht. Daar moest een oplossing voor gevonden worden. Als het logistiek niet geregeld zou worden, hadden we niet meegewerkt.”

Dat probleem is getackeld door die groep een aparte digitale link te sturen om hun keus voor sportploeg opnieuw te bepalen, vertelt een woordvoerder van NOC-NSF, die meldt dat er in totaal 810 stemgerechtigde sporters zijn.

De vakjury kreeg op zijn beurt te maken met aangevulde shortlists, omdat naast de handbalsters de prestaties van andere sporters tussen 1 en 16 december gewogen moesten worden. Dat gold onder anderen voor het zeilduo Annemiek Bekkering/Annette Duetz, die onlangs wereldkampioen werden in de 49erFX-klasse. En ook handbalster Estavana Polman werd besproken als kandidaat voor de titel ‘Sportvrouw van het Jaar’. De zeilsters noch Polman kwam door de screening van de negenkoppige jury.

Waarom de handbalploeg wel en de zeilsters en Polman niet?

Van de Goor: „Daar doe ik geen mededelingen over, alleen dat er onder de juryleden unanimiteit was over de nominatie van de handbalploeg. Ja, in de categorie sportploeg zijn nu vijf genomineerden in plaats van de gebruikelijke drie. Maar in uitzonderlijke gevallen hebben wij als jury de bevoegdheid meer dan drie kandidaten op te voeren. We hebben nog wel gediscussieerd over de vraag of er een kandidaat-sportploeg verwijderd moest worden, maar dat vonden we uiteindelijk geen goed idee.”

Hoe gaat u om met alle kritiek?

„Het hoort erbij, hè. Om tot een winnaar te komen, moet er nu eenmaal geselecteerd worden. De negen juryleden hebben allen een sterke band met sport evenals veel kennis van zaken. Neem van mij aan dat we alle prestaties vanuit verschillende percepties heel nauwkeurig wegen. De samenstelling van de jury is even divers als de invalshoeken. De discussies zijn heel inhoudelijk. Ik sta steeds weer versteld van de vele argumenten die worden aangedragen.”

Geeft de juryvoorzitter uiteindelijk de klap op de nominaties?

„Ja, maar pas nadat iedereen akkoord is gegaan met de definitieve lijst. Er is nooit sprake van een meerderheidsstandpunt, besluiten worden unaniem genomen. Als we er niet uitkomen, laten we de betwiste categorie even rusten. Op een goed moment wordt er gestemd en moet iedereen met de uitslag kunnen leven. Het heeft dit jaar bijvoorbeeld even gerookt bij de nominaties voor sportploeg. Daar kwamen we oorspronkelijk al uit op vier in plaats van drie genomineerden.”

Een van de criteria is prestatiedichtheid. Wat wordt daaronder verstaan?

„Het aantal WK’s bijvoorbeeld. Bij de ene sport worden die elk jaar gehouden en bij een andere sport eens in de vier jaar. Of de diversiteit aan klassen, zoals bij het zeilen en roeien, waar de een wel en een ander niet olympisch is. En: hoe sterk is de concurrentie? Bij voetbal is die groter dan bij de meeste andere sporten.”

Een ander criterium: de impact op het Nederlandse publiek. Hoe meet de jury die?

„Daarin laten we ons vooral leiden door de twee vertegenwoordigers van de media in de jury. Met name de NOS-man weet aan de hand van kijkcijfers hoe mensen een prestatie waarderen. Verder gaan we ervan uit dat ieder jurylid op basis van zijn gezonde verstand een goede inschatting kan maken.”

Uit een poll van het AD bleek vorig jaar dat 40 procent van de 75 ondervraagde sporters voor afschaffing van de sportverkiezing is. Wat zegt dat volgens u?

„Dat vind ik een lastige. Volgens mij zijn de winnaars altijd heel blij, vooral omdat sporters mogen stemmen. Een wijziging van de opzet gaat buiten mij om. Maar ik ervaar het Sportgala als positief en vind dat we dit moeten blijven doen.”

Wordt het niet tijd voor een verkiezing, zoals in Groot-Brittannië, van de sportpersoonlijkheid van het jaar?

„Die discussie is vaak gevoerd, maar heeft niet tot veranderingen geleid. Ik ben daar niet bij betrokken. Dat is een zaak van de NOS en NOC-NSF, de organisatoren van het Sportgala.”

Niet iedere genomineerde is op het gala aanwezig. Een devaluatie?

„Het is leuker als iedereen er is, maar sommige genomineerden hebben een goede reden voor hun absentie. Voor ons als jury geen reden onze keus aan te passen. Wij willen de prestaties van het jaar eren, punt. We hopen dan dat iedereen er bij is. Zo niet: pech voor de organisatie.”

Wordt u persoonlijk wel eens benaderd door boze sporters?

„Dit jaar heb ik één appje gehad, dat betrof een positieve reactie. Eén partij wilde nadere uitleg. Die heb ik gegeven. Voor de rest heb ik rechtstreeks geen opmerking gekregen. Ik verneem alle kritiek voornamelijk uit de pers.”

Ligt u wakker van de kritiek?

„Soms. Ik schud kritiek nu eenmaal niet makkelijk van me af.”

Correctie (18 december 2019): in totaal zijn er 810 stemgerechtigde sporters, geen 710 zoals abusievelijk vermeld.