Musharraf voelt zich te ziek om vanuit Dubai naar de galg te vliegen

Pakistan Oud-legerleider Pervez Musharraf is in Pakistan ter dood veroordeeld. Maar voorlopig blijft hij in Dubai zitten.

Een winkeleigenaar in Karachi in Pakistan kijkt naar het nieuws over de veroordeling van Musharraf.
Een winkeleigenaar in Karachi in Pakistan kijkt naar het nieuws over de veroordeling van Musharraf. Foto Akhtar Soomro / Reuters

De kans dat Pervez Musharraf aan de galg eindigt is uiterst klein, maar zijn terdoodveroordeling, dinsdag, is toch van grote betekenis voor Pakistan. De rechterlijke macht heeft zich laten gelden tegenover de vroegere legerleider en dat is heel wat in een land waar het leger de facto het machtigste instituut is.

Generaal Musharraf (76) kwam in 1999 via een staatsgreep aan de macht en vertrok in 2008, toen een nieuwe regeringscoalitie hem, inmiddels civiel president, daartoe dwong. Hij was in die jaren een cruciale speler in de westerse strijd tegen terreur: in ruil voor miljarden aan hulp moest hij Al-Qaida en de Taliban tegenhouden, die vrijelijk heen en weer bewogen tussen Pakistan en Afghanistan.

Musharraf was een ongemakkelijke bondgenoot. Niet alleen omdat er voortdurend twijfels bleven over zijn medewerking – Al-Qaida en de Taliban hebben nog altijd grote bewegingsvrijheid –, ook vanwege zijn autocratische leiderschap.

Hij krijgt nu de doodstraf voor een stap uit 2007: toen schortte Musharraf de grondwet op en riep de noodtoestand uit. De generaal had de presidentsverkiezingen gewonnen, maar volgens het Hooggerechtshof was zijn deelname onwettig, omdat hij nog altijd legerleider was. Musharraf stelde toen een heel aantal rechters onder huisarrest.

Militaire dictator veroordeeld

Een speciale rechtbank achtte dinsdag hoogverraad bewezen en met twee tegen één besloten de rechters dat de doodstraf op zijn plaats is. „Voor het eerst in de geschiedenis van Pakistan wordt een militaire dictator gestraft door een rechtbank”, zei Hamid Ali Khan, lid van het Hooggerechtshof, na de bekendwording. Premier Imran Khan wil de uitspraak bestuderen voordat hij reageert.

Musharraf heeft altijd gezegd dat dit proces, dat al loopt sinds 2014, is ingegeven door politieke motieven. Inderdaad is het begonnen door zijn belangrijkste politieke rivaal, drievoudig oud-premier Nawaz Sharif.

De animositeit tussen de twee is oud en bereikte een hoogtepunt in oktober 1999, toen Sharif premier was en Musharraf legerleider. Sharif ontsloeg Musharraf terwijl hij in een vliegtuig zat, waarna het toestel van de luchtverkeersleiding in Karachi geen toestemming kreeg om te landen. Toen dat uiteindelijk toch mocht, was er nog maar voor minuten brandstof aan boord. Meteen daarna zette het leger Sharif af en kwam Musharraf aan de macht. Het was de derde militaire staatsgreep sinds het ontstaan van Pakistan in 1947.

„Deze uitspraak zal moeilijk te slikken zijn voor het leger, maar ze zullen het moeten accepteren”, zei generaal buiten dienst Talat Masood tegen de Financial Times. Het ligt in de lijn der verwachting dat de generaals vinden dat hun instituut wordt beledigd en dat ze hun oude leider willen beschermen. De vraag is op welke manier; de huidige legerleider, generaal Qamar Javed Bajwa, is afhankelijk van het Hooggerechtshof, dat moet beslissen over hernieuwing van zijn ambtstermijn.

Dubai levert vast niet uit

De doodstraf wordt in Pakistan vaker uitgesproken dan voltrokken. Volgens schattingen van mensenrechtenorganisaties zitten er 5.000 veroordeelden in de dodencel, terwijl het aantal executies de laatste tien jaar varieerde van nul tot ruim 300.

Musharraf verblijft sinds 2016 in Dubai, waar hij onder medische behandeling staat. Begin deze maand werd hij opgenomen in een ziekenhuis en nam hij een videoboodschap op vanuit zijn ziekbed, waarin hij zei dat hij zich niet heeft mogen verdedigen en alleen zijn land diende. Het is onbekend waar hij aan lijdt.

Het ligt niet voor de hand dat Dubai hem zal arresteren en overdragen aan Pakistan. Er is geen uitleveringsverdrag dat dit aan het emiraat oplegt. Bovendien heeft de oud-president, aldus zijn advocaat, besloten in beroep te gaan. Musharraf is van harte bereid naar Pakistan te komen en zich te verdedigen, aldus de raadsman tegen persbureau AP. Maar helaas, „hij mag niet reizen van de artsen”.