Jean Dujardin: de kluns die alles mee heeft

Profiel Jean Dujardin Oscarwinnaar Jean Dujardin, bekend van ‘The Artist’, is een van de populairste komische acteurs van Frankrijk. In ‘Deerskin’ is hij verliefd op zijn jasje van hertenleer.

Jean Dujardin bewondert zijn jasje in ‘Deerskin’.

Jean Dujardin bewondert zijn jasje in ‘Deerskin’.

Zou Jean Dujardin ook zo grappig zijn geweest als hij niet zo’n knappe man was? Zijn geweldige timing is natuurlijk niet afhankelijk van zijn uiterlijk, maar vermoedelijk zou hij dan toch ietsje minder grappig zijn. Dujardin wordt door fans online getypeerd als ‘De Franse George Clooney’ en ‘De mooiste man in Frankrijk’. Als zo’n mooie man, die op het eerste gezicht alles mee heeft, zich ontpopt tot een enorme sukkel en een stoethaspel, is dat voor het publiek wel zo bevredigend.

Dujardin is in Frankrijk een grote ster en een soort volksheld. Het internationale publiek kent hem nog steeds voornamelijk van zijn hoofdrol in The Artist; de succesvolle hommage aan de stille film van regisseur Michel Hazanavicius. Dujardin won voor zijn rol als zwijgende filmster George Valentin als eerste – en vooralsnog enige – Franse acteur ooit de Oscar voor beste mannelijke hoofdrolspeler. Dat succes was overigens ondenkbaar zonder de steun van de in ongenade gevallen mogol Harvey Weinstein, die de film in de VS uitbracht.

Hollywood lag daarna open voor Dujardin. Hij bleef liever thuis. Hij nam kleine rollen aan in The Wolf of Wall Street van Martin Scorsese en The Monuments Men van George Clooney. Maar zijn Engels is rudimentair en hij lijkt niet veel aandrang te voelen om daar met spoed iets aan te doen. De VS trekken hem nauwelijks. Hij had geen zin om de zoveelste schurk met een Europees accent te spelen in een Bondfilm.

Zodoende is Dujardin vanaf deze week in de bioscopen te zien in de piepkleine, bizarre cultfilm Deerskin van Quentin Dupieux en niet in een glossy Hollywoodproductie. In Deerskin speelt hij een man die zijn laatste centen uitgeeft aan een tweedehands cowboyjasje van hertenleer, dat hem te krap zit. Hij wordt verliefd op zijn pas verworven kledingstuk, waar hij uitvoerige gesprekken mee voert.

Lees hier de recensie van ‘Deerskin’

Dujardin dook ook al eerder op in de Franse culthoek met zijn rol als een zwendelaar in I Feel Good van Gustave Kervern en Benoît Delépine. Bijzonder geestig was hij twee jaar geleden in Le Retour du héros; als een fantastische oplichter ten tijde van de Napoleontische oorlogen.

Veel van zijn komedies haalden de Nederlandse bioscoop niet. Van alle filmgenres is komedie het meest gebonden aan nationale referentiekaders. Komedies reizen daardoor internationaal minder gemakkelijk. De zeer geslaagde komedieserie Dix pour cent, die is gesitueerd in de Franse filmwereld, is momenteel wel in Nederland te zien op Netflix. Dujardin is daarin met een gastrol verantwoordelijk voor een geweldige aflevering in seizoen twee. Hij speelt een acteur die na de opnamen geen afscheid kan nemen van zijn woeste personage, dat moederziel alleen in de vrije natuur wil leven.

Roman Polanski

Zijn grootste dramatische rol tot nu toe speelt Dujardin in J’accuse van Roman Polanski. De promotie voor die film over de Dreyfus-affaire viel vorige maand in Frankrijk in het water, na een nieuwe beschuldiging van verkrachting aan het adres van Polanski. Dujardin zegde daarna zijn aangekondigde televisieoptredens af. In J’accuse speelt hij legerofficier Georges Picquart, die een onderzoek begint naar de valse veroordeling wegens hoogverraad van de joodse officier Dreyfus. Als acteur in een serieus drama is Dujardin wellicht niet zo’n talent in de buitencategorie als in zijn komische werk. Maar hij speelt de rol van Picquart bekwaam en overtuigend.

Dujardin groeide op in het westen van Parijs, in het welvarende Rueil-Malmaison. Hij is de jongste van vier broers in een degelijk, katholiek gezin. Als kind zat hij veel te tekenen en blonk hij uit in imitaties van zijn leraren. Aanvankelijk werkte hij in het bouwbedrijf van zijn vader. Dujardin begon op te treden met komische sketches tijdens zijn militaire dienst. Hij leerde daarna zijn vak in de comedyclubs van Parijs. Zijn doorbraak kwam eind jaren negentig met de sketch-show Un gars, une fille.

Zijn succesvolste typetje, Brice de Nice, bouwde hij in 2005 uit tot een filmheld. Als de hoogblonde, extreem narcistische surfer Brice (uit Nice) maakte hij in totaal drie niet heel verfijnde, wel zeer succesvolle films. Nog grotere hits waren de films waarin hij te zien is als de racistische, seksistische en oliedomme meesterspion Hubert Bonisseur de la Bath in de persiflages op spionagefilms OSS 117. Daarvan is een derde aflevering aangekondigd voor 2021: OSS 117: Alerte rouge en Afrique noire. Anders dan bij de eerdere films – OSS 117: Le Caire, nid d’espions (2006) en OSS 117: Rio ne répond plus (2009) – zal Michel Hazanavicius deze keer niet de regie op zich nemen.

Dujardin zag nooit een toneelschool van binnen. Wat hij van komedie en acteren weet, leerde hij in de praktijk en door zelfstudie. Voor zijn fysieke komedie keek hij nauwkeurig naar het werk van Peter Sellers, Cary Grant, Louis de Funes en – zijn grote held – Jean-Paul Belmondo. Van hem zegt hij geleerd te hebben dat spelplezier het allerbelangrijkste is. Ook Belmondo had al nauwelijks belangsteling voor Hollywood.

Een agent heeft hij al twintig jaar niet meer. Vaak treedt Dujardin met zijn bedrijf JD Prod ook op als producent van de films waarin hij speelt. Dat geeft hem als acteur en filmmaker vrijheid die in Hollywood ondenkbaar zou zijn.