Criteria uitonderhandeld over wat groen en duurzaam is in de financiële wereld

Groen beleggen De EU-lidstaten en het Europees Parlement zijn het eens geworden over een ‘goudstandaard’ voor duurzaam beleggen.

Het nieuwe classificatiestelsel moet een eind maken aan de wirwar aan groene en duurzame labels in de financiële sector.
Het nieuwe classificatiestelsel moet een eind maken aan de wirwar aan groene en duurzame labels in de financiële sector. Foto Sebastien Bozon/AFP

Het moet dé norm worden voor duurzame investeringen. Een ‘goudstandaard’, voor wat in de financiële wereld ‘groen’ mag heten. Het akkoord over de „taxonomie duurzame investeringen” dat het Europees Parlement en de lidstaten maandagavond overeenkwamen, moet regels vastleggen over welke investeringen het label ‘duurzaam’ mogen krijgen. Deze woensdag ondertekenen EU-ambassadeurs het akkoord naar verwachting.

Het nieuwe classificatiestelsel moet een eind maken aan de wirwar aan groene en duurzame labels in de financiële sector. Op dit moment kan een bank of financiële instelling naar eigen inzicht bepalen of ze een belegging als ‘duurzaam’ presenteert. Maar lang niet alles wat blinkt, is groen: in de praktijk verschilt het sterk welke methode banken en beleggers gebruiken om de duurzaamheid te beoordelen.

Lees ook: De vijftig tinten groen van het duurzame beleggen

In Europees verband werd daarom de afgelopen tijd aan een standaard gewerkt, waarvoor de belangrijkste criteria maandagavond vastgesteld zijn. De nieuwe norm zal een belangrijke rol gaan spelen in de uitvoer van de Green Deal, een pakket maatregelen richting een CO2-neutraal Europa dat de Europese Commissie vorige week presenteerde. Een aanzienlijk deel van het geld daarvoor hoopt de Commissie op de financiële markten op te halen. Duidelijkheid over wat wel en niet als groen geldt, moet daarbij helpen bij het ophalen van geld op de financiële markten voor de Green Deal. De nieuwe president van de Europese Centrale Bank Christine Lagarde benadrukte tijdens haar eerste persconferentie vorige week dat een groene beleggingsstandaard voor de ECB „extreem nuttig zou zijn”.

Drie categorieën

Volgens Europees Commissaris Valdis Dombrovskis is „dit het veelgevraagde bestanddeel dat groene investeringen zal losmaken en zal helpen Europa in 2050 klimaatneutraal te maken”, in reactie op het akkoord.

Een ‘duurzame’ belegging kan in de toekomst in drie verschillende categorieën vallen. Het ‘groenste’ label krijgen investeringen die daadwerkelijk CO2-vrij zijn, bijvoorbeeld in een zonnepark. Daarnaast zijn er ook de categorieën ‘transitie’ en ‘faciliterend’, voor investeringen die bijdragen aan de overgang naar emissieloos of aan de ontwikkeling van CO2-vrije activiteit. Daaronder vallen bijvoorbeeld een tijdelijk gasproject of de productie van windturbines. Een ‘expertgroep’ van de Europese Commissie zal met de vastgestelde richtlijnen de komende periode een investeringsgids opstellen, om precies te bepalen wat wel en niet binnen de categorieën valt.

Aan het akkoord gingen lange en moeizame onderhandelingen vooraf. Vorige week leek een overeenkomst nog ver weg, toen een aantal lidstaten onverwachts een compromis blokkeerde. Strijdpunt was welk label kernenergie zou krijgen. Volgens onder meer Frankrijk, dat nog altijd sterk afhankelijk is van nucleaire energie, zouden ook investeringen in nieuwe kerncentrales een duurzaam stempel moeten kunnen krijgen. Lidstaten als Luxemburg en Oostenrijk, maar ook het Europees Parlement, verzetten zich daar fel tegen.

Moeizame onderhandelingen

Na een aantal tekstuele aanpassingen ging Frankrijk maandagavond toch akkoord. Onder het ‘groenste’ label zal kernenergie, net als gas, in de toekomst nooit kunnen vallen. Wel is het denkbaar dat een nucleaire investering onder een van de twee overige categorieën wordt geschaard. Maar volgens Bas Eickhout, Europarlementariër voor GroenLinks en hoofdonderhandelaar namens het Europees Parlement, blijft de kans daarop klein. „In de tekst staat dat ook het afval van een investeringsbron op de lange termijn geen slechte effecten mag hebben. Het is heel onwaarschijnlijk dat een kerncentrale daaronder mag vallen.”

Lees ook: Nog steeds geen unanimiteit over Europees klimaatdoel

De moeizame onderhandelingen laten niettemin zien hoe verdeeld Europa nog altijd is als het om de groene transitie gaat. Lidstaten zijn voortdurend op hun hoede niet harder te moeten lopen dan anderen of benadeeld te worden door nieuwe regels of normen.

Verwacht wordt dat de Europese standaard vanaf 2021 kan worden doorgevoerd. Europa zal daarmee wereldwijd als eerste een groen classificatiestelsel hebben. Eickhout is tevreden over het bereikte akkoord. „De markt voor duurzame investeringen wordt steeds groter. Met een duidelijke taxonomie zullen die investeringen automatisch richting de echt groene sectoren gaan. Dat kan een gigantische stimulans zijn.”