Amsterdam gaat kraakpanden sneller ontruimen

Kraakbeleid Aanleiding voor de aanscherping van kraakbeleid is de „verruwing” door de ‘asielkrakers’ van We Are Here.

De gemeente Amsterdam gaat kraken sneller aanpakken, zo wil burgemeester Halsema.
De gemeente Amsterdam gaat kraken sneller aanpakken, zo wil burgemeester Halsema. Foto Robin Utrecht/ANP

De gemeente Amsterdam scherpt het kraakbeleid aan, waardoor sneller kan worden overgegaan tot ontruiming van panden. Dat schrijft burgemeester Femke Halsema dinsdag in een brief aan de gemeenteraad. Ondanks een afname van het aantal kraken in de afgelopen tien jaar wil de Amsterdamse driehoek van burgemeester, politiechef en hoofdofficier van justitie sneller kunnen ingrijpen.

Aanleiding voor de koerswijziging zijn de aanhoudende acties van ‘asielkrakerscollectief’ We Are Here. Hoewel het gemeentebestuur sinds dit jaar opvang biedt aan uitgeprocedeerde asielzoekers, blijven groepjes illegalen woningen en bedrijfspanden kraken. Volgens Halsema gaan de kraakacties van We Are Here gepaard met een toenemende „verruwing”.

Niet ontruimen voor leegstand

Kraken is in Nederland sinds 2010 verboden. In Amsterdam wordt dit kraakverbod gehandhaafd, maar de stad geeft wel een eigen invulling aan het beleid: er wordt „niet ontruimd voor leegstand”. Als een eigenaar niet kan aantonen dat zijn pand meteen in gebruik wordt genomen, komt de politie in principe niet in actie. Daarnaast volgt Amsterdam het landelijk beleid van het OM: als krakers binnen een week een kort geding aanspannen, wordt gewacht met ontruimen totdat de rechter uitspraak heeft gedaan. In de praktijk duurt het daardoor zes tot acht weken voordat een pand ontruimd kan worden.

Lees ook: We Are Here blijft kraken, ondank 24-uursopvang in de stad

Deze aanpak gaat Halsema nu op drie punten aanpassen. Om te beginnen wil de burgemeester recidiverende en overlastveroorzakende krakers beter „in beeld brengen”. Bijvoorbeeld door ontruimingen niet meer standaard van tevoren aan te kondigen. Zo kunnen krakers gearresteerd worden, omdat ze nog niet vertrokken zijn als de politie arriveert. „Doel hiervan is het kraken minder anoniem en risicoloos te maken,” schrijft Halsema.

Verder gaat de Amsterdamse rechtbank sneller uitspraak doen bij een kort geding dat is aangespannen door krakers: binnen twee tot drie weken. Op die manier wil de driehoek voorkomen dat krakers een ontruiming weten te rekken door misbruik van gerechtelijke procedures. Ten slotte gaat de politie meteen optreden zodra er ergens gekraakt wordt, in plaats de situatie eerst feitelijk uit te zoeken. Door direct in te grijpen kan voorkomen dat de krakers ‘huisrecht’ vestigen op een pand.

24uursopvang

Met deze aanpassing wil Halsema de asielkrakers van We Are Here, sinds 2012 in de stad actief, ontmoedigen. Een deel van deze groep uitgeprocedeerde asielzoekers weigert zijn intrek te nemen in de 24uursopvang die de gemeente sinds dit jaar aanbiedt aan vijfhonderd illegalen. Zij blijven kraken en doen dat volgens Halsema steeds vaker in gebruikte en onveilige panden.

In de zomer ontstond veel verontwaardiging toen groepje ongedocumenteerden hun intrek nam in een bedrijfspand in het Westelijk Havengebied. Op de Amsterdamse stadszender AT5 was te zien hoe ze de eigenaar op brutale wijze de toegang weigerden tot zijn eigen pand.

Amsterdam heeft een lange en roerige krakersgeschiedenis. In de jaren tachtig gingen ontruimingen van kraakpanden vaak met veel geweld gepaard, tot en met de inzet van het leger aan toe. Sinds de invoering van het kraakverbod is het aantal ontruimingen scherp gedaald. In 2015 werden nog 220 panden ontruimd, dit jaar waren dat er – tot nu toe – 74. Vanwege de bloeiende huizenmarkt is tegelijkertijd steeds minder sprake van leegstand.