Coach geslachtofferd, maar de selectie van PSV is niet in balans

Ontslag Mark van Bommel De crisis bij PSV roept ook veel vragen op over het aankoopbeleid van technisch manager John de Jong.

Interim-coach Ernest Faber (links) en Mark van Bommel tijdens een training van PSV in juni 2018.
Interim-coach Ernest Faber (links) en Mark van Bommel tijdens een training van PSV in juni 2018. Foto Sander Koning/ANP

John de Jong, de technisch manager die verweten wordt dat hij onzichtbaar is in crisistijd, zit aan het hoofd van de tafel op trainingscomplex De Herdgang. Rechts naast hem zit de algemeen directeur van PSV, Toon Gerbrands. Het is maandagmiddag, de twee hebben hectische uren achter de rug. Gerbrands (62) heeft dit vaker meegemaakt, voor De Jong (42) is het nieuw.

Zondag even voor middernacht, na de 3-1 nederlaag bij Feyenoord, besluit de vierkoppige PSV-directie na urenlang overleg dat zij coach Mark van Bommel de volgende dag gaan ontslaan. Maandag rond kwart voor negen komt Van Bommel op gesprek in het kantoor van Gerbrands. Daar wordt het hem direct medegedeeld.

Staf en medewerkers worden rond die tijd ook ingelicht en nog tijdens het gesprek met Van Bommel brengt PSV een persbericht naar buiten – om te voorkomen dat het nieuws voortijdig uitlekt. „De resultaten waren dusdanig, dat we hebben gezegd: tot hier en niet verder”, zegt Gerbrands. Die noemt de reeks „PSV-onwaardig”.

PSV won slechts twee van de laatste twaalf duels, werd uitgeschakeld in de Europa League en staat in de eredivisie tien punten achter koplopers AZ en Ajax. Spelers zijn gepolst hoe Van Bommel in de groep lag – „de antenne erin steken”, zegt Gerbrands. „Een deel” van de selectie stond nog achter hem, zegt hij. Een deel dus ook niet.

De wetmatigheid van oud-volleybalcoach Gerbrands, in zijn algemeenheid: „Een derde deel [van de selectie] dóét het voor je, een derde waait met alle winden mee en een derde vindt het niks wat je doet, omdat je ze niet opstelt.” Volgens hem zijn de spelers van PSV „heel schuldbewust” over hun eigen presteren.

Van Marwijk vertrekt ook

Bijna de volledige technische staf moet plaatsmaken: twee assistenten (Reinier Robbemond, Jürgen Dirkx) en adviseur Bert van Marwijk, schoonvader van Van Bommel. Ernest Faber, hoofd-opleiding, is aangesteld als interim-trainer tot het einde van dit seizoen, in beginsel geassisteerd door Boudewijn Zenden. Er wordt nog gekeken naar de verdere invulling van de staf. Alleen keeperstrainer Ruud Hesp blijft zitten.

Van Bommel is nu geslachtofferd, maar ook het aankoopbeleid van technisch manager De Jong vraagt om een stevige interne analyse. Zijn positie is kwetsbaar geworden door dit besluit: Van Bommel was als coach, en uithangbord, het schild naar buiten toe – dat is PSV nu kwijt.

Tussen de regels door begint het vingerwijzen. Een keer of vier zegt oud-prof De Jong subtiel dat de aankopen „in samenspraak” met „de coach” zijn gegaan. Daarmee lijkt hij zich deels te verschuilen voor de kritiek op het aankoopbeleid. En hij zegt: „Ik vind dat de kwaliteit van de spelersgroep goed is, ik denk dat er niet het maximale uitgehaald is.”

Tegelijkertijd erkent De Jong dat de samenstelling van de selectie niet goed is. Kwalitatief té breed, met etterende processen tot gevolg.

„Op een gegeven moment zaten er veel spelers op de bank met internationale ervaring. Dat zorgt voor veel teleurstelling. Daar moet ik kritisch naar kijken, heb ik dat wel goed gedaan?”

Hij doelt op internationals Gastón Pereiro, Konstantinos Mitroglou, Érick Gutiérrez en Armindo Bruma, die allen regelmatig reserve staan.

Daarnaast is De Jong niet in staat geweest om een adequate vervanger te halen op de positie van linksback, na het vertrek van Angeliño naar Manchester City. Olivier Boscagli en Toni Lato kwamen, maar zij voldoen vooralsnog niet. Lato speelde niet één eredivisieduel. En Boscagli maakte zondag tegen Feyenoord een dekkingsfout bij de 1-0 van Steven Berghuis.

Topaankoop Bruma, de Portugese aanvaller die voor 15 miljoen kwam van RB Leipzig, rendeert niet. De Jong zegt dat hij altijd „enige twijfel” heeft bij een aankoop. Dus ook bij Bruma.

De Jong: „In Turkije scoorde hij twaalf keer bij Galatasaray, een aantal jaar geleden. Dan vergelijk je dat met het niveau in Nederland, dat een mindere competitie is. En hij speelde in de Bundesliga, een veel sterkere competitie, daar kwam hij niet tot zijn recht, scoorde hij weinig, gaf hij weinig assists. Dan denk je: een stap naar een mindere competitie, dan lukt het wel. Zo weeg je dat allemaal af.”

De Jong zegt dat ze zich „allemaal verantwoordelijk” voelen voor de slechte resultaten. „Uiteraard moet ik ook zeggen dat niet alle aankopen aan mijn verwachtingen voldoen. Aan de andere kant moet je ze ook tijd geven.”

Hij treedt nu noodgedwongen naar buiten, maar De Jong is iemand die liever „op de achtergrond” blijft. Vanuit de directie is Gerbrands eerste aanspreekpunt. Als technisch eindverantwoordelijke was De Jong om die reden naar buiten toe afwezig in de afgelopen weken – terwijl de situatie misschien vroeg om het beleid én Van Bommel te verdedigen.

De Jong: „Ik besef wel dat ik mij in deze functie moet laten zien. Alleen ik ga niet keer op keer voor een camera staan, dat zit niet in mijn aard. Dat heb ik vooraf afgesproken toen ik aangesteld werd, iedereen was daar akkoord mee.” Maar „dat wringt” wel bij De Jong. „Zeker als het slecht gaat wil je medeverantwoordelijkheid tonen.” Hij doet het nu – rijkelijk laat.