Het gevecht van PSV-coach Mark van Bommel is voorbij

Eredivisie Mark van Bommel (42) dacht zelf niet aan opstappen bij PSV. De club ontsloeg de coach maandag vanwege „PSV-onwaardige” resultaten.

Mark van Bommel verlaat teleurgesteld het veld van de Kuip na de nederlaag van PSV tegen Feyenoord. Het zou zijn laatste wedstrijd zijn als coach van PSV.
Mark van Bommel verlaat teleurgesteld het veld van de Kuip na de nederlaag van PSV tegen Feyenoord. Het zou zijn laatste wedstrijd zijn als coach van PSV. Foto Jeroen Putmans/ANP

Het is even na vijf uur zondagmiddag, als PSV-coach Mark van Bommel de trap oploopt naar de perskamer in de Kuip. PSV heeft net met 3-1 verloren bij Feyenoord. Perschef Thijs Slegers zet een flesje mineraalwater voor hem neer, als Van Bommel plaatsneemt voor de persconferentie, maar die bedankt. „Mark, graag je analyse van deze wedstrijd”, vraagt Slegers dan.

Die geeft Van Bommel, in 34 seconden. Hij oogt nog strijdbaar. Benadrukt dat PSV goed gespeeld heeft, veel kansen heeft gecreëerd. Hij windt zich op over de „belachelijke” beslissing van de arbitrage, die ongelukkig hands van Nick Viergever bestrafte met een strafschop, waaruit Steven Berghuis 3-0 maakte. En hij maakt zich zorgen over Donyell Malen, die uitviel met een knieblessure.

Van Bommel (42) heeft eerder bij Fox Sports al aangegeven dat hij niet aan opstappen denkt. „Al moet ik tegen de hele wereld vechten, ik geef niet op hoor.”

Maar de volgende dag, maandagochtend 9.01 uur, maakt PSV bekend dat Van Bommel is ontslagen, als gevolg van de reeks met slechte resultaten. Twee zeges in de laatste twaalf wedstrijden. En zes nederlagen, waarvan het merendeel met grote cijfers: 3-0 tegen FC Utrecht, 4-0 tegen AZ, 4-1 tegen LASK Linz, 4-0 tegen Sporting. Het laatste gewonnen uitduel: 3 oktober, in Noorwegen bij Rosenborg.

‘Pijnlijke beslissing’

„Het verval is te groot en PSV-onwaardig”, zegt algemeen directeur Toon Gerbrands in een korte verklaring op de website. Gerbrands: „De wedstrijden zijn de meetmomenten, maar het proces er omheen is ook bepalend. We monitoren dat intensief. PSV is een club waar we elkaar proberen te helpen en ondersteunen. Dat is ook in de voorbije maanden zo geweest. Het clubbelang heeft altijd voorop gestaan. De evaluatie heeft uiteindelijk in deze pijnlijke beslissing geresulteerd. We hebben er met z’n allen alles aan gedaan om het tij te keren. Dat is helaas niet gelukt.”

PSV kondigt aan dat het later deze maandag een tijdelijke opvolger van Van Bommel bekend zal maken. Technisch directeur John de Jong zou om 12.30 uur een persconferentie geven op trainingscomplex De Herdgang.

Het is een trendbreuk bij PSV, dat geen ontslagcultuur kent. Van Bommel is pas de derde PSV-trainer die ontslagen wordt deze eeuw, na Eric Gerets en Fred Rutten.

Zes jaar geleden bleef Phillip Cocu het vertrouwen houden in crisistijd. PSV stond er destijds nog slechter voor dan nu. Toen: negende in de eredivisie met 23 punten uit zeventien duels. Nu: vierde met 31 punten uit evenzoveel wedstrijden. Maar Cocu mocht blijven – en werd vervolgens drie keer landskampioen met PSV.

Dat geduld is er met zijn opvolger Van Bommel niet. Achttien maanden en 75 duels was hij hoofdtrainer. Hij won geen enkele prijs. Vorig seizoen begon hij met een voortreffelijke serie in de eredivisie en enkele goede optredens in de Champions League.

Maar het verval in 2019 was onmiskenbaar groot. PSV had vorig seizoen, met nog acht speelronden te gaan, een voorsprong van vijf punten op Ajax. In het onderlinge duel in Amsterdam stond PSV in de tweede helft op 1-1, en Ajax met een man minder: de titel leek voor het grijpen. Maar PSV verloor die wedstrijd – en verloor uiteindelijk de titelstrijd.

Daarna is veel uit de handen geglipt van Van Bommel. Dit seizoen: uitschakeling in de voorrondes van de Champions League, tegen Basel. Voor de winter uitgeschakeld in de Europa League. Twee keer de Johan Cruijff Schaal verloren, van Feyenoord (2018) en Ajax (2019). En nu op een achterstand van tien punten van koplopers Ajax en AZ.

„Blijkbaar moet de gifbeker helemaal leeg”, zei Van Bommel zondag nog na het duel tegen Feyenoord. In breder perspectief, is het de vraag waarom diverse topaankopen niet rendeerden onder Van Bommel. En zich ook niet ontwikkelden.

Armindo Bruma, de aankoop van 15 miljoen: zondag de hele wedstrijd op de bank. Érick Gutiérrez: hij deed mee, maar was onzichtbaar. Ritsu Doan, voor 7,5 miljoen overgenomen van FC Groningen: te flets, te weinig gebruikmakend van de ruimtes die hij kreeg. De linksbackpositie, al langer een probleem, nu ingevuld door Olivier Boscagli: hij liet zich bij de 1-0 verrassen door Steven Berghuis, die later nog twee strafschoppen benutte.

Hoe kan het dat Gastón Pereiro, eens een basisspeler, op een zijspoor is beland? Zondag viel de Uruguayaanse aanvaller in, en zorgde met een fraaie stift nog voor 3-1. Eerder in het seizoen werd hij nog op de tribune gezet door Van Bommel.

Aankoopbeleid

De selectie was voor dit seizoen zo ingericht dat in de breedte tegenvallers makkelijker opgevangen konden worden, bij vormverlies of blessures. Maar het was niet terug te zien.

Daarmee kom je uit bij het aankoopbeleid van technisch directeur De Jong (42). De samenstelling én de diepte van deze selectie is onvoldoende gebleken, om het vertrek van Hirving Lozano, Luuk de Jong en Angeliño op te vangen. Zo is het middenveld – veel controleurs, weinig creativiteit – te afhankelijk van de ingevingen van de 17-jarige Mohamed Ihattaren.

Over een week is het winterstop, er wachten nog twee duels: GVVV in de KNVB-beker (woensdag) en zaterdag thuis tegen PEC Zwolle. „Alles wat ons kan helpen om deze situatie te keren is bespreekbaar”, zei Gerbrands eerder in het AD. „Als we in de winterstop iets nodig vinden, aankopen dan wel verkopen, dan kijken we daar naar. Financiële ruimte? Die is er, ja.”

De laatste minuten staat Van Bommel peinzend voor de dug-out, de armen over elkaar. De nederlaag dient zich aan. ‘Mark neem je rotzooi mee’, zingt de harde kern van Feyenoord. Het bleken zijn laatste minuten als PSV-trainer.

Dit artikel is geactualiseerd op maandag 16 december 2019.