Analyse

Klimaattop in Madrid is mislukt

Klimaatbeleid Geen grotere ambitie, geen akkoord over emissiehandel, geen helderheid over de financiering. Op de klimaattop in Madrid zijn alle belangrijke onderwerpen doorgeschoven naar volgend jaar.

Carolina Schmidt, president van COP25 en de Chileense minister van Milieu, op de klimaattop in Madrid.
Carolina Schmidt, president van COP25 en de Chileense minister van Milieu, op de klimaattop in Madrid. Foto Reuters / Nacho Doce

De klimaattop in Madrid is mislukt. Dat bleek zondagmiddag na twee dagen extra vergaderen. Niet eerder liep een klimaattop, die gewoonlijk twee weken duurt, zo lang uit. Toch kan die extra tijd niet verhullen dat de partijen het over geen van de belangrijke onderwerpen eens zijn geworden.

Zo hebben de grote landen geen concrete toezeggingen gedaan om de uitstoot van broeikasgassen verder te reduceren dan ze eerder hebben beloofd. Terwijl alle partijen onderschrijven wat wetenschappers het afgelopen jaar steeds nadrukkelijker zeggen, dat meer ambitie nodig is om ernstige klimaatontwrichting te voorkomen.

Ook over het laatste artikel uit het akkoord van Parijs dat nog moet worden ingevuld, artikel 6 over internationale handel in emissierechten, bestaat nog steeds grote onenigheid. Er zijn geen concrete afspraken gemaakt over financiering van klimaatbeleid in ontwikkelingslanden – hierover werd in de slotbijeenkomst zelfs nog openlijk gekibbeld. Over de verantwoordelijkheid voor de schade door klimaatverandering is een tekst aangenomen, maar daarin wordt niet duidelijk hoe die verantwoordelijkheid in de toekomst wordt ingevuld.

Doorgeschoven naar Glasgow

Al die onderwerpen zijn nu doorgeschoven naar de top die eind volgend jaar in Glasgow wordt gehouden. Dat is het allerlaatste moment dat de landen kunnen tonen dat ze serieus bereid zijn het klimaatakkoord van Parijs uit te voeren, voordat de eerste vijfjaarperiode op 1 januari 2021 begint.

Velen wezen op de grote kloof tussen wat er binnen en buiten de conferentiehal in Madrid gebeurde. Terwijl op steeds meer plekken wereldwijd de gevolgen van klimaatverandering zichtbaarder worden – in de vorm van droogte, extreme neerslag, zeespiegelstijging, mislukte oogsten, bosbranden en verlies van natuur – en de zorgen daarover toenemen, lijken de onderhandelaars zich vast te bijten in details.

„Het geloof dat het kan, dat ons het akkoord van Parijs heeft gebracht, voelt als een verre herinnering”, concludeerde Helen Mountford van het World Resources Institute, een gezaghebbende klimaatdenktank. „We moeten het vertrouwen en het geloof herwinnen dat de klimaatcrisis nu nodig heeft. Alleen met echt leiderschap in de komende maanden houden we hoop dat de visie van Parijs werkelijkheid wordt.”

‘Green deal’

De Europese Unie, naast China en de Verenigde Staten het belangrijkste machtsblok in de klimaatonderhandelingen, heeft geprobeerd dat leiderschap te tonen met een ambitieuze ‘Green Deal’. Die werd weliswaar net op tijd gepresenteerd, maar bleek nog te vaag om een doorslaggevende rol te spelen in Madrid.

Maanden van ongetwijfeld moeizame onderhandelingen tussen de lidstaten moeten duidelijk maken hoe ambitieus de Green Deal werkelijk wordt. Belangrijk ijkpunt zal de vraag zijn of de EU zijn uitstoot in 2030 met 50 of 55 procent zal reduceren (ten opzichte van 1990). Met het al geïmplementeerde beleid wordt die 50 procent bijna vanzelf gehaald. Dus alleen 55 procent betekent een serieuze extra inspanning.

Lees ook: Voortrekkers, dwarsliggers en verliezers

Aan het eind van de slotvergadering zei voorzitter Carolina Schmidt, minister van Milieu van Chili, dat ze verdrietig was dat het niet is gelukt. „We waren er zo dichtbij. De wereld vraagt van ons dat het sneller gaat.”

Kort daarvoor had Ian Fry namens Tuvalu, een klein eilandstaatje in de Grote Oceaan, gezegd dat miljoenen mensen nu al de gevolgen van klimaatverandering ondervinden. „Dat feit ontkennen zullen sommigen interpreteren als een misdaad tegen de menselijkheid.”