Reportage

De bouwers van de Haagse vreugdevuren ‘cremeren’ hun oudejaarstraditie

Vreugdevuren De vreugdevuren in Duindorp en Scheveningen tijdens oudjaar zijn dit jaar verboden. Met een doodskist namen de bouwers afscheid.

Inwoners van Duindorp en Scheveningen nemen zondag met een crematie symbolisch afscheid van de dit jaar verboden vreugdevuren.
Inwoners van Duindorp en Scheveningen nemen zondag met een crematie symbolisch afscheid van de dit jaar verboden vreugdevuren. Foto Koen van Weel/ANP

In een lange rouwstoet trekken ze, al toeterend, door Scheveningen. Bouwers van vreugdevuren. Honderden zijn het. Voor aan de stoet twee motorrijders, daarachter een houten kist. Duindorp staat er op, Scheveningen, Laakkwartier, de Den Helderstraat (in de wijk Leyenburg). Allemaal plekken waar ooit vreugdevuren waren.

Bovenop de kist liggen kransen met linten. De vreugdevuren van Den Haag worden deze zondagmiddag ‘gecremeerd’. „Brand in vrede”, stond er in de rouwadvertentie op Facebook.

Lees ook een reconstructie van decennia gedogen: De gemeente maakt de vreugdevuren mogelijk, de bouwers wanen zich de baas

Het is een symbolisch afscheid van een oudejaarstraditie. Normaal waren de bouwers op Scheveningen en in Duindorp al weken beziggeweest met het verzamelen van pallets, op 27 december zou de bouw van de vuurstapels beginnen. Maar nadat de vuren decennialang waren gedoogd, hadden de bouwers dit jaar voor het eerst een vergunning nodig – een gevolg van de vonkenregen die de vuurstapel op Scheveningen vorige jaarwisseling veroorzaakte.

Op het strand bij Duindorp aangekomen, wordt de kist op het zand gezet. De bouwers scanderen: „Remkes bedankt, Remkes bedankt.” Waarnemend burgemeester Johan Remkes wordt gezien als de man die de vreugdevuren heeft „afgepakt”. Hij concludeerde eerder deze maand, na advies van brandweer en politie, dat de vergunningsaanvragen voor de vuurstapels van „onvoldoende kwaliteit” waren en dat de bouwers „onvolledige” informatie hadden aangeleverd.

Lees ook een reportage over de onrust: Duindorp is na brandjes ‘terug bij af’

Zeven ton schade

Sindsdien is het onrustig in Den Haag. Eerst koelden voorstanders van de Duindorpse vreugdevuren hun woede op bushokjes en vuilcontainers in de eigen wijk. Inmiddels zijn er in grote delen van Den Haag brandjes geweest. Vrijdag maakte de gemeente bekend dat er in twee weken tweehonderd afvalcontainers ter waarde van 700.000 euro in de brand zijn gestoken, scooters en auto’s nog niet meegeteld.

De politie gaf vorige week beelden vrij die begin december werden gemaakt. Te zien is hoe er een vuurwerkbom naar een politiebusje wordt gegooid. „Dit is geen kattekwaad”, zei Remkes in het tv-programma Frits op TV West. „Het heeft helemaal niets te maken met protest tegen het niet doorgaan van vreugdeburen. Het is ver over de grens en moet stevig aangepakt worden.”

De burgemeester wil begin volgend jaar met de bouwers van de vreugdevuren overleggen over de volgende jaarwisseling. Voor hij in de zomer plaatsmaakt voor een nieuwe Haagse burgemeester wil hij dat het vergunningentraject voor de jaarwisseling 2020-2021 is afgerond. Dat zou betekenen dat er volgend jaar wél vreugdevuren kunnen komen.

Wantrouwen

In Duindorp wantrouwen ze die belofte. Tijdens een gesprek tussen een bewoner en de burgemeester, gefilmd en op Facebook gezet, beschuldigt de eerste Remkes ervan „een hekel” aan de wijk te hebben. Hij zegt: „Je hebt een heel groot probleem gemaakt van iets wat jarenlang geen probleem is geweest, al die jaren niet.” En: „We hebben niet het idee dat er vanuit de gemeente initiatief wordt genomen.”

Op het strand is zondagmiddag van wrok weinig te merken. Hele families zijn voor de ‘crematie’ uitgelopen, zelfs uit Vlaardingen, Delft en Rijswijk. De mannen dragen hun zwarte hoodies, de jaartallen dat zij de bouwers waren erop. Onder de pier stoken kleine jongetjes, van een jaar of zes, een vuurtje. Er wordt wat gehost. Er is een minuut stilte. De bouwers scanderen: „Eén team, één taak, één vuur.”

Dan gaat de fik in de kist. Met vuurwerk erin.