Melken voor een kwart miljoen ampullen antigif

Foto Carl de Souza / AFP

Gifslangen melken is een dagelijks ritueel in het Braziliaanse Instituto Butantan bij Saõ Paulo. Het verzamelde gif wordt gebruikt om antiserum te maken. Dat wordt verdund ingespoten bij paarden, die vervolgens antilichamen tegen het gif maken. Die worden ‘geoogst’: het antiserum.

Het instituut houdt een hele collectie gifslangen in terraria. Iedere soort produceert zijn eigen soort gif, en dus maakt het instituut ook voor iedere soort een eigen antigif. De slangen worden iedere maand gemolken. Daarbij worden ze eerst verdoofd met CO2, zodat een medewerker de slang relatief veilig kan hanteren. De slang wordt direct achter de kop beetgepakt zodat de giftanden zich ontbloten. De gifdruppels die eruit lekken worden opgevangen in een bekerglas.

Het Instituto Butanan produceert jaarlijks rond de 250.000 ampullen antiserum, voldoende om alle Braziliaanse ziekenhuizen van een voorraad te voorzien. Een klein deel van de productie doneert het instituut aan andere Latijn-Amerikaanse landen.

In 2018 werden in Brazilië bijna 29.000 mensen gebeten door gifslangen, waarvan er meer dan honderd overleden aan de gevolgen daarvan. Omdat de meeste slachtoffers op afgelegen plekken diep in het Amazoneregenwoud werden gebeten, hadden zij lang niet altijd toegang tot het antigif.

De meeste slachtoffers door slangenbeten vallen in Afrika en India, wereldwijd zijn er jaarlijks naar schatting 125.000 doden.